Klimaatakkoord slechts eerste stap

Een verklaring zonder harde cijfers, meer was in Kopenhagen niet haalbaar. China en de VS hielden elkaar tot op het laatst in een houdgreep.

De Kopenhaagse klimaatconferentie heeft op het laatste moment toch een akkoord opgeleverd. Het gaat om een voorzichtige stap op weg naar een nieuw bindend verdrag. De Verenigde Staten, China, India, Brazilië en de Europese Unie zijn het in grote lijnen eens, maar dat is nog geen VN-akkoord.

De Amerikaanse president Barack Obama sprak gisteravond toch van een ’betekenisvol akkoord’. Maar hij zei ook dat het nog „een lange en moeilijke weg” wordt voor er een verdrag ligt dat alle landen bindt aan verplichtingen om klimaatmaatregelen te nemen. Volgens ingewijden ontbreken in het akkoord de harde cijfers die een ernstige opwarming moeten voorkomen. Dat de temperatuur niet meer dan twee graden mag oplopen, staat er in, maar niet hoe dat bereikt moet worden.

Het akkoord vermeldt dat er snel financiële steun moet komen voor de armste landen, maar niet hoeveel de rijke staten ieder bijdragen. Wel moet er honderd miljard dollar per jaar beschikbaar komen vanaf 2020.

Op het laatste moment was de controle op het effect van klimaatmaatregelen het meest heikele punt, omdat China daar niet aan wilde. Twee gesprekken tussen Obama en Chinese premier Wen Jiabao waren nodig het te doorbreken. Hoe de controle nu vorm krijgt, is nog onduidelijk. De VS en China stonden tot dat moment lijnrecht tegenover elkaar. China wil economisch blijven groeien en belooft dat zo schoon mogelijk te doen. Buitenlandse controle is daarbij onacceptabel, zei Wen Jiabao.

„China onderneemt vrijwillig actie”, zei Wen in een toespraak, en de rest van de wereld kan daarop vertrouwen. „We zullen onze doelen halen of zelfs overtreffen.” Maar de VS eisten internationaal toezicht op de klimaatmaatregelen in de Chinese industrie en energie.

Afgezien van de controle op China koesteren de VS zelf weinig klimaatambities. In een nogal vlakke toespraak deed Obama geen nieuwe toezeggingen. Hij pleitte „een imperfect akkoord”, want beter zou het na twee weken onderhandelen niet meer worden. „Dat is de bottom line.”