Wil je files terugdringen, dan moet je verleiden

Er is meer dan de kilometerheffing om de doorstroming in Nederland te bevorderen.

Bij het terugdringen van files ligt het accent momenteel op rekeningrijden, maar er is meer. Zo zijn er succesvolle projecten met financiële prikkels om de spits te mijden. En er is nog veel meer resultaat te halen door het bevorderen van thuiswerken.

Het project ’Spitsmijden’ bewijst dat kleine beloningen grote effecten kunnen hebben op het gewoontegedrag van verstokte automobilisten. Een directe spin-off van deze aanpak, het verleiden door middel van positieve prikkels, ontstond daarna in het bedrijfsleven. De top-500 Nederlandse bedrijven werden geïnspireerd en zagen in dat zij niet alleen de auto óf de trein óf de fiets, moesten aanbieden, maar de auto én de NS-Businesskaart én de fiets. De bedrijven ondertekenden een convenant met de Taskforce Mobiliteit van Lodewijk de Waal.

Verleiding in plaats van dwang is ook een van de kerngedachten achter ’Het Nieuwe Werken’. Steeds meer bedrijven doen hier aan mee omdat zij inzien dat winst geboekt kan worden door oog te hebben voor de privé-situatie van hun werknemers.

Telewerken levert bijvoorbeeld evenveel of meer rendement op als fysiek aanwezig zijn op kantoor. Daarbij is een bedrijfscultuur waarin de werkgever vertrouwen geeft aan de werknemer essentieel. Deze werkgevers accepteren bovendien dat duurzame/flexibele mobiliteit belangrijk is voor het bedrijf en voor de werknemers.

Het gaat bij deze denk- en werkwijze vooral om de aanpak bij de bron. Op dit moment doen 4 miljoen Nederlandse werknemers niet-locatie gebonden werk. Dat betekent dat het niet noodzakelijk is dat zij altijd fysiek ’op de zaak’ aanwezig zijn. Toch werkt slechts ongeveer 1,5 miljoen van de werknemers soms thuis of vergadert op een andere plaats dan kantoor of bedrijfsvestiging.

Werkgevers zijn medeverantwoordelijk voor het verplaatsingsgedrag van hun werknemers en zouden daarom nadrukkelijk betrokken moeten zijn bij het vinden van een oplossing voor de verkeer- en vervoerproblematiek. De realiteit is anders.

Uit onderzoek van ’Blauw research’ blijkt dat slechts 6 procent van de werkgevers waar een deel van de medewerkers qua werkzaamheden op afstand zouden kunnen werken, aandringt op thuis-/telewerken of dit stimuleert. Van de mensen die wel op afstand van het bedrijf zouden kunnen werken, maar dit nooit doen geeft de helft aan graag te willen thuis-/telewerken. Het belangrijkste argument voor mensen die nooit thuiswerken is dat de werkgever het niet toestaat.