Klimaatwet is nog een stap te ver voor VS

In Amerika ontstaat heel voorzichtig optimisme over een nieuwe klimaatwet. Maar die komt waarschijnlijk niet op tijd voor Kopenhagen.

De Amerikaanse president Obama vertelde gisteren tegen studenten van een kenniscentrum voor energie dat er een mondiale concurrentiestrijd op het gebied van duurzame energie woedt. „Het land dat die strijd wint, zal ook de wereldeconomie leiden. Ik wil dat Amerika dat land is.”

De rede van de president was inhoudelijk wat milieuactivisten vooraf vreesden. Obama zei mooie, algemene dingen over schone energie, maar repte niet over de klimaattop in Kopenhagen, die in december wordt gehouden. Kopenhagen is voor Obama geen topprioriteit, weten de activisten.

Dat geldt ook voor de Amerikaanse Senaat. Daar lag het werk rond een klimaatwet maanden stil. Er leek te veel verzet tegen de plannen. De Republikeinen in de oppositie leken als één blok tegen. Ook binnen Obama’s eigen partij waren er grote bezwaren. Het beloofde weinig goeds voor Kopenhagen.

De wereld zit op een Amerikaanse klimaatwet te wachten. Het moet bewijzen dat de VS echt een voortrekkersrol op klimaatbeleid willen vervullen. Als de Amerikanen het voortouw nemen, komen andere landen onder druk te staan. Als de VS niet handelen, doen zij ook niets.

Maar de afgelopen weken groeide er weer wat optimisme. De Democratische senatoren John Kerry en Barbara Boxer produceerden zowaar een wetsvoorstel. Nog belangrijker: Kerry maakte bekend dat hij een belangrijke Republikein had meegekregen: senator Lindsay Graham uit South Carolina.

Direct daarop liet nog een Republikein, Lisa Murkowski uit Alaska, weten te willen praten. Plotseling leek het niet langer uitgesloten dat een klimaatwet de benodigde supermeerderheid in de Senaat haalt. „Het is nu nog alleen maar een mogelijkheid”, weet Manik Roy, een klimaatexpert bij het onderzoeksinstituut Pew. „We moeten proberen daarop verder te bouwen”.

Om die eerste Republikeinse steun te krijgen moest Kerry wel concessies doen. Hij wil ruimhartig steun aan de nucleaire industrie geven om de bouw van nieuwe centrales te bevorderen. Ook wil hij tien miljard dollar vrijmaken voor onderzoek naar schone kolentechnologie.

Om Murkowski en meer Republikeinen echt over de streep te trekken, zal Kerry moeten instemmen met nieuwe olieboringen in kustwateren en mogelijks zelfs in een natuurreservaat in Murkowski’s thuisstaat Alaska. Zaken die moeilijk verteerbaar zijn voor politiek links en de milieubeweging.

Ondanks dat sprankje hoop, lijkt de tijd te kort om nog voor Kopenhagen de Senaat een klimaatwet goed te laten keuren. De Amerikaanse onderhandelaar Jonathan Pershing waarschuwde al dat het „uitzonderlijk moeilijk voor Amerika wordt zich om daar vast te leggen op een specifiek cijfer” voor de reductie van de CO2-uitstoot, „zolang het Congres geen actie heeft ondernomen”.

Nigel Purvis, klimaatonderhandelaar voor de voormalige presidenten Bush en Clinton, opperde daarom reeds dat Kopenhagen eindigt in een niet bindende ’politieke verklaring’ in plaats van in een verdrag.

De onderhandelingen zouden nog een half jaar door kunnen lopen, opperen sommigen in Washington al. Dat zou de Senaat de tijd geven om het begin 2010 eens te worden over een klimaatwet.