Overstap naar brugklas nekt veel jongens

Veel jongens struikelen in de brugklas. Uiteindelijk halen zij daardoor minder vaak een havo- of vwo-diploma dan meisjes.

Jongens presteren duidelijk slechter in het voorgezet onderwijs dan meisjes. Vooral de overstap van basisschool naar brugklas nekt hen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Meteen daarna, in de laagste klassen, raken zij achterop en die achterstand maken zij later niet meer goed.

Jongens komen met een voorsprong op meisjes van de basisschool en zijn ook oververtegenwoordigd in de hoogste brugklassen, die op vwo-niveau. Maar in twee jaar slaat die voorsprong om in een forse achterstand. In vwo-brugklassen is bijna 53 procent jongen. In de tweede klas is nog maar 48 procent van de vwo’ers jongen, in de derde klas minder dan 46 procent.

Ook op andere schoolniveaus zakken jongens vaker af dan meisjes. In de laagste vmbo-brugklassen zijn zij al oververtegenwoordigd, en in de jaren daarna neemt het percentage jongens op dat laagste niveau nog toe. Meisjes zitten vaker in een brugklas op middenniveau (de theoretische leerweg van het vmbo) of klimmen via een havo-vwo-brugklas op naar het vwo.

Volgens wetenschappers spelen verschillen in opvoeding én verschillen in hersenontwikkeling jongens parten. „Hun taalvaardigheden ontwikkelen zich later dan die van meisjes”, zegt Jelle Jolles, hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. „En juist taal is steeds belangrijker geworden in het onderwijs.”

Dat jongens vooral in de brugklas op achterstand komen, is volgens Jolles te wijten aan de grote overgang na het basisonderwijs. In hun basisschooltijd wordt kinderen veel structuur geboden en zijn ouders nauwer betrokken bij het schoolwerk. In de brugklas wordt van leerlingen opeens veel meer zelfstandigheid gevraagd. Jolles: „Dat is lastig voor jongens van die leeftijd.”

De achterstand die jongens daardoor oplopen, halen zij in de rest van hun schooltijd niet in. Uiteindelijk doet 40 procent van de jongens examen in havo of vwo, de rest blijft steken op vmbo-niveau. Van de meisjes haalt 45 procent een havo- of vwo-diploma.