Laatste kans in Kopenhagen: maakt Obama het karwei af?

Vandaag komt het er op aan op de klimaatconferentie. Na twee weken moeizaam overleg moeten de wereldleiders nu knopen doorhakken.

De Chinese premier Wen Jiabao, de Franse president Nicolas Sarkozy en zijn Braziliaanse collega Lula spraken gisteren al mooie woorden in Kopenhagen. Vandaag komt de Amerikaanse president Barack Obama om het karwei af te maken - of niet?

„De president is van plan te komen”, zei zijn minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton. „Maar er moet wel iets zijn om voor te komen.” Zo houden de Amerikanen de druk op de ketel: geen kans op een akkoord? Dan ook geen president.

Maandenlang is er toegeleefd naar Kopenhagen: 193 landen zouden samenkomen om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Maar in de loop van de tweede week zakten de verwachtingen in. Zo ver zelfs, dat het woord mislukking nu geen taboe meer is.

„Als we de nadruk blijven leggen op wat ons verdeelt, bestaat het gevaar dat de conferentie in een mislukking eindigt”, zei premier Wen na een ontmoeting met zijn Deense collega Rasmussen, de voorzitter van de conferentie. „Dat mogen we niet laten gebeuren.”

„Een mislukking in Kopenhagen zou een ramp voor ieder van ons zijn”, zei de Franse president Sarkozy. Zo verhogen de wereldleiders het gevoel dat er echt wat moet gebeuren. Misschien lukt het dan toch nog op de laatste dag, net als twaalf jaar geleden in het Japanse Kyoto.

Maar de wereldleiders zullen wel verbaasd opkijken als ze de teksten onder ogen krijgen die nu op tafel liggen. Want daarin staan vrijwel alle belangrijke punten – vooral concrete percentages en bedragen – nog tussen haakjes, wat betekent dat die kwesties nog niet opgelost zijn. De milieuministers probeerden gisteravond nog zoveel mogelijk bij te schaven, om hun meerderen niet met een onoverzichtelijke brij te laten zitten.

Vandaag staan de wereldleiders voor de keuze om nog iets fatsoenlijks te maken van deze teksten of ze van tafel te schuiven en met een nieuw concept te komen, wellicht uit de koker van een kleine werkgroep die voorzitter Denemarken heeft samengesteld. De westerse landen voelen wel voor deze radicale optie, maar de ontwikkelingslanden en China blokkeren die tot nu toe. Zij willen vasthouden aan de teksten waar al twee jaar aan gewerkt is, sinds de conferentie op Bali.

Hoe dan ook moet er iets afgesproken worden over de beperking van de uitstoot van broeikasgassen door rijke landen, over eerste stappen van de opkomende economieën en geld voor de arme landen om zich aan te passen aan de veranderingen.

De valkuilen zijn talrijk: landen beschuldigen elkaar over en weer dat ze te weinig doen aan de beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Voor de klimaatsteun zijn allerlei toezeggingen gedaan, maar concrete bedragen per land op de lange termijn ontbreken nog. Clinton zei wel dat haar land zich verbindt aan honderd miljard dollar klimaatsteun per jaar vanaf 2020, een welkom geluid in Kopenhagen. Maar ze zei er niet bij wat het Amerikaanse deel daarvan zal zijn.

Komen de wereldleiders er overdag niet uit, dan gaan ze desnoods de hele nacht door.