Oud brood is slim te gebruiken

Alleen al bakkers gooien jaarlijks 140 miljoen broden weg. Maar er is nu een aantal slimme methoden om oud brood opnieuw te gebruiken.

Al 4000 jaar bakken bakkers brood. De eendjes en de varkens hebben er al die tijd van meegeprofiteerd. De laatste paar decennia is er echter sprake van een forse verspilling. Om de moderne consument maar geen ’nee’ te hoeven verkopen in zijn zoektocht naar het lekkerste of nieuwste snufje, wordt er veel meer gebakken dan strikt noodzakelijk is. Elk jaar verdwijnen er alleen al in Nederland 140 miljoen broden in de kiepelton. Wat de consument zelf weggooit, is niet exact te becijferen, maar de Stichting Bakkerij Imago (SBI) schat in dat het gaat om zeker nog eens 140 miljoen. De broodberg van 140 miljoen die bij de bakker of de supermarkt achterblijft, gaat grotendeels voor 8 cent per brood naar de veevoederindustrie.

Dat kan veel beter, bedacht de SBI, en zette met steun van het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit een aantal projecten op voor hergebruik. „Het heeft even geduurd voordat de sector om was”, vertelt SBI-coördinator Ad Overgaag. „Het is een conservatieve sector, ze doen al 4000 jaar hetzelfde ten slotte. En wat maak je je druk als het besteld en betaald is. Dat was doorgaans de houding, maar de hoge prijzen voor tarwe, en indirect ook aardolie, zo’n twee jaar terug, deden de neuzen de andere kant opwijzen.”

Steeds meer bakkers zien hergebruik van de broden wel zitten, helemaal nu er projecten zijn opgezet die economisch interessant zijn. Overgaag: „Broden kunnen met enzymen worden vergist tot een pap met waardevolle voedingsstoffen die de dag erop kan worden toegevoegd aan het deeg, Zo’n tien procent toevoeging is al mooi. Een ander tweede leven van oud brood is het versnijden in blokjes, waarna het gedroogd wordt met de restwarmte van de bakoven, vervolgens gekruid en dan als een soort snack verkocht. Met die kruiden kun je eindeloos variëren. Een bakker in Zierikzee doet dit al. Uit een brood haalt hij zes zakjes en vangt daar 8 euro voor, honderd maal de prijs die de veevoerderindustrie betaalt.”

Wat grootschaligere oplossingen zijn het opstoken van brood in een speciale verbrandingsoven, die op zijn beurt weer de bakoven verwarmt. „Daarmee bespaart de bakker jaarlijks gemiddeld 4200 euro aan gas. De investering in de verbrandingsoven is na drie jaar terugverdiend.”

Voorts loopt er al een proef om het oude brood aan te leveren aan de papierindustrie, die er bijvoorbeeld gebaksdozen van kan maken. „Normaal wordt in het productieproces zetmeel gebruikt, maar met oud brood lukt het ook. En dat tegen 35 cent de kilo, ruim drie maal zo veel als nu, en daar hoeft de bakker niets voor te doen.”