'Oepsgebied’ controleert beslissingen

Precies midden tussen de twee hersenhelften van een mens zit het zogenoemde ’oepsgebied’. Dat deeltje van het brein waarschuwt voor dreigende vergissingen, maar komt ook in actie, als er een beloning staat te wachten. Het ’oepsgebied’ is bij mensen met adhd en de ziekte van Parkinson ontregeld.

Dat stelt Esther Aarts van het Nijmeegse Donders Institute voor Brain, Cognition and Behaviour, die op 9 september aan de Radboud Universiteit promoveert. Het ’oepsgebied’ ofwel de anterieure cingulate cortex (acc) functioneert volgens haar als een soort waarschuwingslampje en komt in actie door de neurotransmitter dopamine. Onderzoek van Aarts heeft aangetoond dat Parkinsonpatiënten hun kenmerkende starheid in woord en gebaar bijna helemaal kunnen overwinnen, als hun acc weet dat er een beloning in het vooruitzicht is.

Wetenschappers wisten al dat het ’oepsgebied’ alarm slaat als iemand op het punt staat een fout te maken of iets verkeerds wil gaan doen. Zo reageert het brein als een automobilist door rood licht wil rijden terwijl er een verkeersagent in de buurt is. De bestuurder besluit dan het niet te doen.

Aarts stelde vast dat de acc ook in actie komt, als de verwachting wordt gewekt dat een taak makkelijk zal zijn of dat de actie een beloning oplevert, dus wanneer er iets positiefs te verwachten is. Het ’oepsgebied’ is volgens haar eigenlijk meer een pas-je-aan-gebied.

Van patiënten met adhd of Parkinson is bekend dat hun dopamineregulatie verstoord is. Parkinsonpatiënten bleken echter vrijwel als gezonde mensen te functioneren, als ze wisten dat ze een beloning kregen. Wellicht kreeg hun acc door die wetenschap een extra stoot dopamine. Adhd'ers kunnen zich mogelijk beter concentreren op een taak, als hun ’oepsgebied’ positief wordt gestimuleerd. Aarts gaat daar na haar promotie nader onderzoek naar doen, aldus de universiteit.