Twee patiënten, twee grote kampioenen

Voor Alberto Contador de beste renner van zijn generatie werd, rekende hij eerst af met een ernstige ziekte. Net als zijn ploeggenoot Lance Armstrong.

Het verhaal gaat dat Alberto Contador op zijn ziekbed het boek met daarin het levensverhaal van Lance Armstrong heeft gelezen. En dat het verhaal van de Amerikaan – die al vroeg in zijn leven werd getroffen door kanker en die ziekte overwon – hem inspireerde om net zo’n groot sporter te worden als Lance, die uiteindelijk zeven keer de Tour de France won. Contador herstelde in 2004 van een bloeding in zijn hersenen, een aangeboren afwijking.

De Spanjaard was op 12 mei 2004 van zijn fiets gevallen in de Ronde van Asturië. Hij kreeg een stuiptrekking en rolde zo op het asfalt. Een rondearts reageerde oplettend en zorgde dat de toen 21-jarige klimmer naar het ziekenhuis werd gebracht. Als de dokter destijds niet zo attent was geweest, had Contador wellicht niet meer geleefd. Een paar dagen later werd bij een operatie een bloedklonter uit de hersenen verwijderd. Het duurde vijf maanden voor hij weer op niveau kon fietsen.

Zowel Contador als Armstrong overwonnen een ziekte – en groeiden daarna uit tot schier onverslaanbare kampioenen. In 2004 openbaarde zich bij Contador een ‘cavernoom’, een verklontering van bloedvaatjes in de hersenen, waaruit bloed lekte. De operatie om het aangeboren defect te herstellen duurde vijf uur. Direct na de ingreep was hij niet in staat om zelfstandig te lopen. Net als Armstrong besloot hij het gevecht met zijn ziekte aan te gaan – ook voor zijn broer, die met verlamde hersenen in een rolstoel zit.

Twee patiënten. Twee grote kampioenen. Is dat toeval? Dion van Bommel, ploegarts van de Rabobank, denkt van niet. „Als je als mens zo’n doorzetter bent en zo’n ijzeren wil hebt om een ziekte te overwinnen, ben je dat waarschijnlijk ook in sportief opzicht. Wat dat betreft zijn zowel Contador als Armstrong bewezen doorzetters. Wat overigens niet wil zeggen dat je puur op wilskracht een ziekte kunt overwinnen. Dat heb ik vroeger wel gedacht, maar in mijn praktijk ben ik voldoende mensen tegengekomen die dolgraag beter wilden worden, maar die dat niet is gelukt.”

Edwin Achterberg, arts van Skil-Shimano, ziet in de achtergrond van beide wielrenners eerder een nadeel dan een voordeel. „Door hun ziekte hebben ze minder kunnen trainen in een belangrijke periode van hun leven. Ik denk dat het vooral te maken heeft met talent en dat krijg je mee van je ouders. Het gaat er daarna om wat je met dat talent doet. Een mooi voorbeeld is het verschil tussen Armstrong en Ullrich. Van die laatste werd gezegd dat hij meer talent had. Hij kon het echter niet opbrengen om in de winter net zo hard te trainen als Armstrong.”

Volgens beide artsen is het vrijwel onmogelijk dat de renners een medisch voordeel kunnen halen uit hun overwonnen ziekte. In het verleden werd gesuggereerd dat zowel Armstrong als Contador zouden beschikken over een medisch attest waardoor ze ‘middelen’ zouden kunnen nemen, die voor andere atleten verboden zijn. „Uitgesloten”, zegt Van Bommel. En Achterberg: „Je krijgt niet zomaar een attest, daar gaat heel goed en uitgebreid onderzoek aan vooraf, dat bovendien door een onafhankelijke commissie wordt getoetst.”

Herman Ram, van de Nederlandse dopingautoriteit, houdt echter een slag om de arm. „In zijn algemeenheid zijn alle stoffen en methoden om prestaties te verbeteren verboden. Maar in bepaalde gevallen kán het zo zijn dat een sporter een middel mag gebruiken waaruit hij een competitief voordeel haalt. Maar die sporters beginnen met een achterstand, omdat ze ziek zijn. Later kan dat misschien een voordeel worden. Het bekendste voorbeeld is het gebruik van astma-medicijnen. Die zijn normaal verboden, maar worden soms toch voorgeschreven. Maar zelfs daarvoor is uitgebreid onderzoek vereist.”

Van Bommel is echter stellig. Hij zegt: „Als je een ernstige ziekte hebt, kun je meestal geen topsporter zijn. Zo hard is het nu eenmaal. In de topsport overleven alleen de allersterksten, zowel fysiek als mentaal. Als je drie weken lang, elke dag een klassieker kunt fietsen moet je heel bijzonder zijn. En dat zijn deze jongens.”