Gezocht: fabrikant voor onmisbare antipsychosepil

Geneesmiddelenautoriteit CBG probeert een nieuwe producent te vinden voor een ’onmisbare’ pil tegen psychoses. De fabrikant is met de productie gestopt.

Psychiaters, schizofreniepatiënten en hun familieleden maken zich grote zorgen over de beslissing van geneesmiddelfabrikant Janssen-Cilag te stoppen met het langwerkende antipsychoticum Semap. De productie zou te duur zijn geworden.

Sinds de fabrikant dit in maart bekendmaakte, is de onrust alleen maar toegenomen. Psychiaters roepen het bedrijf in een petitie op het middel opnieuw in productie te nemen. Ze vinden dat Janssen-Cilag ’ethisch onaanvaardbaar’ handelt. Op de site van familievereniging Ypsilon vragen zo’n 1300 familieleden van patiënten en hulpverleners aan de fabrikant en de Nederlandse overheid om het middel op de markt te houden.

De Nederlandse geneesmiddelautoriteit CBG zoekt al enkele maanden in samenwerking van de fabrikant van Semap naar een bedrijf dat een patentloze versie van de antipsychosepil wil maken. Twee fabrikanten zouden inmiddels onderzoeken of ze de productie kunnen overnemen.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen deelt de zorg van de psychiaters. Er is „een klinische behoefte aan Semap voor een kwetsbare groep patiënten”.

Semap is al zeker veertig jaar op de markt. Volgens Janssen-Cilag is de productie wereldwijd stilgelegd omdat door de strengere internationale eisen, handhaving niet langer financieel verantwoord was. Er is nog voorraad tot begin 2010, uitgaande van de huidige afname per maand.

Volgens directeur Paul Korte van Janssen-Cilag slikken ongeveer 2500 patiënten in Nederland Semap. Maar uit cijfers van zorgverzekeraars blijkt dat de afzet waarschijnlijk hoger is. In 2008 telden verzekeraars ruim 5000 patiënten. De totale kosten voor Semap beliepen dat jaar bijna 400.000 euro. In 2008 kostten alle antipsychotische middelen bij elkaar geteld bijna 130 miljoen euro.

Semap kost een paar euro per maand. Het middel tegen psychoses hoeft maar eens in de week te worden geslikt. Psychiaters zijn bang dat zij op grote schaal patiënten moeten omzetten op andere middelen. Eén van de alternatieven is een injecteerbaar antipsychoticum (Risperdal Consta), eveneens van fabrikant Janssen-Cilag, dat 250 euro per maand kost. Veel patiënten die aan psychoses lijden willen echter geen injecties.

Schizofreniepatiënten behoren tot de moeilijkst behandelbare groepen. Door hun ziekte zijn ze erg achterdochtig. Behandelaars zijn bang dat patiënten een nieuw middel zullen wantrouwen en afwijzen. Sommige psychiaters vrezen dat er ongelukken gebeuren als schizofrenen geen medicijnen meer innemen.

Die angst leeft ook bij de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. „Wij willen uiterlijk oktober duidelijkheid hebben. Als er dan geen oplossing is, zullen we onze leden adviseren patiënten op andere middelen over te zetten. Er zijn wel alternatieven, maar dagelijkse medicatie of injecties zullen een veel intensievere en dus duurdere begeleiding vergen van de patiënt.”

De Rotterdamse psychiater Erik Jongenotter vraagt zich af of er door Janssen-Cilag wel serieus heeft gekeken naar andere oplossingen. „Semap is een uniek medicament, waar we langdurige ervaring mee hebben. Nieuwe antipsychotica waren ooit een grote belofte, maar bij diverse nieuwe middelen is er sprake van gewichtstoename met langetermijnrisico’s van diabetes en hart- en vaatziekten.”