Trendy Plakkies

Op de catwalk lopen modellen in Plakkies, hippe slippers uit Zuid-Afrika. De productie ervan biedt zeventig kansarmen werk.

Tienduizend slippers met namen als ’Cool Grey’, ’Hot Pink’ en ’Brown Sun’ liggen vanaf deze week in winkels als de Bijenkorf, Dr. Adams, Open 32, Sacha en America Today.

„De Plakkies moeten een hip modemerk worden en geen goededoelenslipper’’, zegt een van de initiatiefnemers, Arnoud Rozendaal (22), student Lucht- en Ruimtevaarttechniek aan de TU Delft. „Door een hip modemerk Plakkies neer te zetten, zijn de slippers ook de hierop volgende jaren leuk! Zo is het mogelijk om structurele werkgelegenheid te creëren in Zuid-Afrika.”

Rozendaal is net terug uit Zuid-Afrika, na een kortstondig verblijf van tien uur. Hij trof minister Bert Koenders en staatssecretaris Frank Heemskerk, die bezig waren met een werkbezoek in Zuid-Afrika en Mozambique, bij de fabriek aan de rand van een grote sloppenwijk in Durban. „De opening van de Plakkies Fabriek was een geweldig feest. Alle werknemers dansten en zelfs Heemskerk trok zijn schoenen uit om de slippers aan te trekken.’’ Nauwelijks een etmaal later kijkt het winkelend publiek naar de opnames van de opening op De Dam.

Het idee ontstond een jaar geleden toen twee studenten van de TU Delft samen met de organisatie KidsRights een ontwerpwedstrijd organiseerden. Studenten bedachten technische producten die eenvoudig in Zuid-Afrika zijn te vervaardigen met Nederland als afzetmarkt.

„De slippers, die mijn compagnon Michel Boerrigter bedacht, zijn gemaakt van autobanden die vaak op grote schaal in sloppenwijken gedumpt zijn of illegaal worden verbrand. Geïnspireerd op een Afrikaans gebruik om van oude autobanden sandalen te maken, is deze techniek ook voor de Plakkies gebruikt.” „De sandalen in Nederland met de naam Plakkies zijn ontworpen door de Nijmeegse schoenenontwerper Jan Jansen. Weeskinderen bedachten bijzondere patroontjes voor de Plakkies. Niet lang daarna stroomde de fabriek vol met ongeschoold personeel. „Er zijn mensen bij die nog nooit een baan hebben gehad’’, vertelt Rozendaal.

„We hebben een advertentie geplaatst in een lokale krant en selecteerden zeventig gemotiveerde mensen die graag aan hun toekomst willen werken, maar nergens een kans krijgen. Sommigen hebben hiv, of zijn slechtziend of slechthorend.’’

Een fabriek runnen met ondeskundig personeel vraagt wel een creatieve manier van leidinggeven. „We hebben een bedrijfsmodel gebruikt dat past bij de Zuid-Afrikaanse cultuur. Zo vonden collega’s het in het begin lastig om samen te werken. Er zijn gevallen van werknemers die in de sloppenwijk boven aan de berg wonen en zich beter voelen dan hun collega’s die onderaan de berg wonen. Hoe zorg je ervoor dat er toch een hecht team ontstaat?’’

Er kwamen uniformen om gelijkheid te bevorderen en een ondernemingsraad om het gevoel van eigendom te stimuleren. Elke ochtend dienen de werknemers zich in te klokken zodat iedereen op tijd hun werk is. Elke dag staat op een grafiek aan de muur hoeveel Plakkies de arbeiders moeten maken. Als het geproduceerde aantal hoger ligt, ontvangt de hele groep een bonus. „Zo trekken hardwerkende werknemers ook hun luie collega’s mee’’, zegt Rozendaal.

In de fabriek krijgen ze elke dag een maaltijd en als dat nodig is aidsremmers. Met de lonen zijn de werknemers in staat om in de zorg van tien mensen te voorzien. „Dat betekent dat de fabriek zevenhonderd mensen helpt.’’

De winst van de onderneming gaat niet naar aandeelhouders, maar vloeit naar projecten van Kidsrights voor aidswezen in Zuid-Afrika. Rozendaal: „Je geeft dus niet alleen arbeiders een baan, je ondersteunt de hele gemeenschap.’’

De Plakkies kosten 39,95 euro.

Meer informatie: www.plakkies.co.za