Britse prof ontmaskert Schwalbe-profs

Het versieren van een strafschop wordt lastig. Britse psychologen hebben ontrafeld hoe scheidsrechters een Schwalbe kunnen onderscheiden van een echte buiteling.

Arjen Robben, Luis Suárez, of onlangs nog Eduardo: allemaal voetballers die op zijn minst de schijn tegen hebben dat ze zich in het vijandelijk strafschopgebied maar al te graag laten vallen. „Scheidsrechters hebben er goed het oog in, maar het blijft erg lastig om te bepalen wanneer spelers de boel belazeren”, zegt Paul Morris, als psycholoog verbonden aan de universiteit van Portsmouth.

Na drie achtereenvolgende onderzoeken weet Morris waar scheidsrechters een Schwalbe aan kunnen herkennen. De bedriegers krimpen bijvoorbeeld ineen op plaatsen waar ze niet geraakt zijn, ze lopen na de tackle nog even door of maken op de grond een extra koprol. Het kan ook een combinatie van deze elementen zijn die duidt op mogelijk bedrog, zegt Morris.

„Maar er is één actie waarmee de bedrieger zich onmiskenbaar verraadt: de zogeheten kruisboogduik. De speler valt, armen in de lucht, borst vooruit en knieën gebogen. Zo voeren veel voetballers de Schwalbe uit, overal in de wereld, en de hele komedie is bedoeld om de aandacht van de scheidsrechter te trekken, maar het is geen natuurlijke val. Wie echt valt, strekt instinctief zijn armen naar beneden om de val te breken.”

Tot nu toe werd bij onderzoek naar de vraag of scheidsrechters zich door spelers laten misleiden, altijd gekeken naar externe factoren. Naar de kleur van de shirtjes, de invloed van het publiek of de reputatie van de speler. Morris richtte zich op het gedrag van de speler zelf. In één van zijn studies gaf hij dertig voetballers de opdracht het strafschopgebied binnen te dribbelen en de tackles te beantwoorden met een echte of frauduleuze buiteling. Toeschouwers moesten proberen de Schwalbes er tussenuit te vissen, terwijl Morris de video-opnames van de valpartijen beeld voor beeld analyseerde en er de kenmerken van bedrog uithaalde. „Behalve bij de kruisboogduik is de misleiding zelden te herkennen aan de handelingen, maar aan de timing en coördinatie ervan”, licht hij toe. Het onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd in het vakblad Journal of Nonverbal Behavior.