Razendsnelle toename werkloosheid

Somberder dan somber. Dat zijn de voorspellingen voor de werkloosheid in Nederland. En waarom is er eigenlijk geen crisisdraaiboek?

De werkloosheid loopt razendsnel op. In het zwartste scenario, dat gezien de gisteren gepubliceerde ramingen van het Centraal Planbureau dichterbij komt, gaat uitkeringsinstantie UWV uit van meer dan 900.000 werkzoekenden eind 2010.

Topman Joop Linthorst sprak van ’uitermate sombere vooruitzichten’ bij de presentatie van de arbeidsmarktprognoses. UWV heeft berekend dat dit jaar en in 2010 in totaal zeker 320.000 banen verloren gaan. Sinds begin jaren tachtig is een dergelijk banenverlies niet meer voorgekomen. Deze schatting is gebaseerd op een economische krimp van 3,5 procent, terwijl het CPB in zijn jongste cijfers al uitgaat van 4,75 procent. Het CPB rekent erop dat later dit jaar het aantal werklozen fors oploopt, tot 730.000 werklozen eind 2010. Daar komen werkzoekende schoolverlaters en herintreders bij.

De crisis treft vooral Limburg, Midden-Brabant en de regio rond Den Haag keihard, concludeert het UWV. Flevoland en het noordelijk deel van Noord-Holland kunnen de klappen beter opvangen. Mensen met lagere of middelbare scholing hebben meer met de gevolgen te kampen dan hogeropgeleiden omdat ze vooral werkzaam zijn in de bouw, industrie en zakelijke dienstverlening, waar de meeste banen vervallen.

UWV-topman Linthorst uitte zijn zorg dat Nederland slecht is voorbereid op dit soort crises. „Bij rampen liggen allerlei draaiboeken klaar. Dat hebben we niet in deze situatie waarbij de werkloosheid zo hoog oploopt en een crisis zoveel effect heeft op mensen en bedrijven. Het zou eigenlijk een automatisme moeten zijn dat je bij een economische dip snel en adequaat kan reageren op veranderingen in de arbeidsmarkt.”

Econoom Jules Theeuwes meent dat de overheid weinig kan doen om het verlies van banen tegen te gaan. Deeltijd-WW en werktijdverkorting temperen volgens hem deze vernietiging slechts. Heel belangrijk is het om in te zetten op nieuwe banen en het bevorderen van ondernemerschap, meent hij. Ook moeten werknemers beter kunnen doorstromen naar ander werk. Wat dat betreft is er ook goed nieuws. Uit de prognoses blijkt dat ondanks een halvering van het aantal vacatures er toch een half miljoen banen beschikbaar komen.