Zaak-Karadzic gaat rechters te lang duren

De aanklagers in de zaak tegen Radovan Karadzic moeten hun aanklacht indikken. De rechters vrezen eindeloze procedures.

De rechters van het Joegoslaviëtribunaal bevelen de aanklagers om hun zaak tegen de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic te beperken. De rechters zullen anders zelf de aanklacht bijschaven, schrijven ze in een ’Bevel aan de Aanklagers’.

Karadzic wordt beschuldigd van elf misdrijven (zoals genocide, deportatie, vervolging) in 27 gemeenten. Dat staat in de laatste, al ingekorte versie van de aanklacht. Eerder werden Karadzic misdrijven in 41 gemeenten aangewreven. De aanklagers zijn van plan zo’n 500 getuigen hun verhaal te laten doen, en denken dat dit 490 uur kost.

Rechter Iain Bonomy had op 1 juli al gevraagd om de aanklacht in te dikken. „Het kan zijn dat we geen tijd hebben om Srebrenica én Sarajevo te doen”, zei hij. Maar hoofdaanklager Serge Brammertz weigerde.

De rechters hebben in 2003 de regels aangescherpt, tot woede van toenmalig hoofdaanklager Carla del Ponte. Dat voorkwam niet dat de Servische ex-president Slobodan Milosevic in 2006 stierf voor de voltooiing van het slepende proces tegen hem.

Om de procesgang te bevorderen, kunnen rechters het aantal ’incidenten’ die aanklagers opvoeren, inperken. Ook kunnen de rechters ’opdragen’ punten uit de aanklacht geheel te schrappen. De keus blijft wel aan de aanklagers. Die kunnen bijvoorbeeld de aanklacht ’moord’ schrappen, en ’genocide’ handhaven.

„Als het gaat om een aanklacht wegens misdrijven tegen de menselijkheid die in tien dorpen hebben plaatsgevonden, kan de rechter het tot drie dorpen beperkt houden”, stelt advocaat Mischa Wladimiroff, die in twee zaken voor het tribunaal heeft gewerkt. De aanklager wil daarentegen juist liefst zoveel mogelijk feiten te berde brengen. Wladimiroff: „Met hagel schieten betekent meer kans op raak schieten.”

De VN-Veiligheidsraad, die het geld verslindende tribunaal in 1993 heeft ingesteld, hoopte dat alle processen voor 2008 zouden zijn afgerond. Het mandaat is verlengd tot 2010, maar experts verwachten dat de zaak-Karadzic niet vóór 2012 afgerond zal zijn. Dat verklaart deels de haast van de rechters, denkt Wladimiroff. „Maar de Veiligheidsraad zal heus niet toestaan dat het proces niet afgerond kan worden.”