’De grootste klimaatbedreiging is de productie van rood vlees’

De westerse menukaart moet worden herschreven. Minder vlees en meer vegetarische maaltijden zijn noodzakelijk, zegt Dr. Rajendra Pachauri.

Pachauri is voorzitter van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), de denktank van de Verenigde Naties, die in 2007 samen met Al Gore de Nobelprijs voor de vrede kreeg voor de wijze waarop zij het klimaatprobleem onder de aandacht hebben gebracht.

„Toch weten de meeste mensen nauwelijks wat de effecten van hun leefstijl zijn. Dat minder dierlijke producten en een meer plantaardig dieet enorme invloed hebben op klimaat en gezondheid”, zegt de klimaatdeskundige via de telefoon vanuit de VS. Daar bereidt de econoom en technisch ingenieur van Indiase afkomst de komende VN-conferentie in Kopenhagen over het klimaat voor.

Ook overheden lijken de gevolgen van onze leefstijl niet volledig te beseffen getuige hun beleid, vindt hij. Zo wordt de productie van dierlijke voedingsproducten nog steeds gesubsidieerd. „Dat is ongewenst.” Europa kent bijvoorbeeld honderden exportregelingen – restituties – om vlees- en zuivelproducten op de wereldmarkt te kunnen afzetten.

Pachauri bepleit daarom een grote publiekscampagne, waarbij stap voor stap een wijziging van onze leefstijl wordt nagestreefd, te beginnen met één vegadag per week. „Dat is echt nodig en effectief.” Als alle burgers van de belangrijkste vijftien EU-lidstaten een jaar lang de dierlijke producten één dag per week vervangen door plantaardige, heeft dat hetzelfde effect als de verwijdering van 12 miljoen auto’s van de Europese wegen, rekende Pachauri al eerder voor. Of: als een burger drie maanden geen rood vlees eet, compenseert dat de CO2-uitstoot van een vliegreis Amsterdam-Barcelona.

Pachauri bepleit bovendien een vleestaks. „Het is onontkoombaar om vlees te belasten, omwille van het klimaat.” het antwoord op de vraag hoe hoog die belasting dan moet zijn, laat hij graag aan anderen over. „Dat weet ik niet, dat zal variëren per situatie. Maar het is algemeen bekend dat de vraag naar producten daalt, als de prijs stijgt.”

Want, waarschuwt Pachauri, het westerse eetpatroon rukt op. „Daarbij wordt zoveel mogelijk vlees geconsumeerd. Dat is geen goede ontwikkeling.” De vleesproductie legt een te groot beslag op landbouwgronden, water, energiebronnen en biodiversiteit. „Je kunt zien dat landen in Azië dit patroon dankzij de gestegen welvaart navolgen. Dat kan de aarde niet aan. Zo hebben we in 2030 twee wereldbollen nodig. Daarom is het zo belangrijk dat landen als China hun traditionele eetgewoonten trouw blijven”, zegt Pachauri, die als Hindoe – en uit klimaatoverwegingen – vegetariër is.

Veel vlees eten is ook onnodig, onderstreept de IPCC-voorzitter. Volgens voedingswetenschappers is de consumptie van 90 gram vlees per dag voldoende. De gemiddelde West-Europeaan consumeert aanzienlijk meer.

De grootste klimaatbedreiging is de productie van rood vlees, zegt Pachauri die de Europese Week van de Soja die dit weekend begon, ondersteunt. Een kilogram rundvlees zorgt voor de vorming van 15 kilogram CO2, blijkt uit diverse onderzoeken. Aanzienlijk meer dan vrijkomt bij de productie van varkens (6.3 kilogram CO2) of gevogelte (4.3). Herkauwers zijn namelijk een grote bron van het zware broeikasgas methaan, dat vrijkomt als pensgas. Verder is hun mest een bron van lachgas, en wordt wereldwijd voor de veehouderij of voerproductie veel bos gekapt. Ook geiten en schapen produceren per kilo vlees veel uitstoot: 10 kilo CO2. Ter vergelijking: Volgens Ensa, een producentenorganisatie van soja, komt bij de productie van een kilo van deze populaire vleesvervanger 1,5 kilo CO2 vrij.