Net zo vrij als Pipo

Wat valt er te beleven als je niet standaard met de kinderen naar Center Parcs wilt? Een serie over niet-alledaagse activiteiten voor het jonge gezin. Deel 6: In de woonwagen.

Hobbelend rijden ze voorbij; hij vastberaden achter het stuur van de kleine brommende tractor en zij op het kleine balkon van de houten woonwagen. De vergelijking met Pipo de Clown en Mamaloe is snel gemaakt. De gure wind waait door haar haren, zijn ogen volgen de kronkelende weggetjes door het Friese weidelandschap.

Op de zijkant van de houten wagen staat de print ’woonwagenvakanties’, een initiatief van Cor en Gieneke Jonkman uit Dearsum. Hier huur je dus woonwagens; compleet met keukentje en een tractor.

Veel stadbewoners dromen van het reizen ’recht door zon en regen, langs de wijde wereld wegen’. Maar bij een tractor hoort een vreemdsoortig besturingssysteem dat, volgens Gieneke Jonkman, lang niet zo ingewikkeld is als het lijkt. Uit de versnellingsbak steken twee poken en er zijn een reeks cijfers voor de versnellingen. „Het is te vergelijken met het rijden in een auto.” Zelf draait ze de tractor, een klassieke John Deere, niet al te groot, met gemak in en uit het parkeervak. Maar wel zonder de woonwagen. „Ja, achteruitrijden doe ik liever ook niet als de woonwagen eraan is gekoppeld.” Gemakshalve staat er een tekening van de versnellingsbak op de website, waar onzekere aspirant-tractorbestuurders op kunnen studeren.

Maar de koudwatervrees voor deze landbouwmachine verdwijnt als sneeuw voor de zon als je de woonwagen bekijkt: sfeervol ingericht met een keukentje, klein tafeltje en een stapelbed van hout waar een compleet gezin kan slapen en geblokte gordijnen voor de ramen. Ook de tractor is aangepast aan het gezin: boven elk wiel is op het ijzeren frame een kinderzitje bevestigd. Achterop, op een bankje, kunnen nog meer kinderen en volwassenen meerijden.

Na een korte introductieles raast de motor en hobbelt de wagen met schokkende bewegingen de weg op. Voor ouders lijkt het misschien niet ontspannen om op zo’n gevaarte te zitten; de praktijk is anders. De kinderen zijn veilig vastgegespt in de zitjes. De woonwagen is misschien een zwaar gevaarte, maar het hele gebeuren verplaatst zich hooguit met twintig kilometer per uur. Schommelend en hobbelend heeft de trekker zelfs een ontspannend effect: snel kun je er niet mee, veel praten lukt ook niet – je bent gedwongen de tijd te nemen om je heen te kijken.

Acht jaar geleden zag het gezin Jonkman een woonwagen voorbijrijden in Swichem. „Ik zag mezelf al op het balkon staan”, vertelt Gieneke. „Huren bleek niet mogelijk. Twee jaar geleden lieten we er twee bouwen.” Met de eerstvolgende Kerst trokken ze er zelf op uit en dat doen ze nog steeds in de weekeinden die niet geboekt zijn. „Je voelt de wind en daardoor voel je je zo vrij. Je ziet de wolken, de vogels. Het is niet te vergelijken met reizen in de auto.”

Waar met de auto de dorpskernen voorbij flitsen, schommel je op de trekker als het ware van kerktoren naar kerktoren. Langzaam, maar gestaag.

Voor de kinderen is de rit ook een belevenis en aan het einde van de tocht wacht een overnachting op weer een nieuw boerenerf. De wagen staat geparkeerd op de boerderij bij camping De Finne, aan de rand van de katholieke enclave Reahus. Kinderen mogen de jonge lammetjes een fles geven, een ritje op de ezels Joop en Leave is voor peuters en kleuters een grote belevenis. Op het ruime boerenerf staan verschillende speeltractors voor elke leeftijdscategorie, een speeltoestel met glijbaan en zandbak.

’s Avonds komt het gezin bij elkaar in de woonwagen, pruttelt de pasta en de saus op het gasstel. Als de kinderen uitgeput in slaap vallen in een soort bedstee, is het stil. Doodstil. Opeens lijken de weilanden wel erg weids en besef je dat je echt weg bent uit de drukte. Geen internet of tv en ook het mobieltje gaat uit. Onwennig zet je een kopje thee, pak je het boek dat je al zo lang wilde lezen of leg je weer eens een kaartje. Pipo de Clown en Mamaloe mochten van hun leven een ratjetoe maken; hier bij de woonwagen lijkt het bestaan opeens rustig en overzichtelijk.