Wouter Bos vernedert eigen EU-lijsttrekker

Thijs Berman was niet de gedroomde kandidaat van PvdA-leider Wouter Bos voor de verkiezingen voor het Europees Parlement en hij heeft ook niet op hem gestemd.

Met deze woorden, uitgesproken in de Volkskrant van zaterdag, zette Bos zijn lijsttrekker Berman in zijn hemd. Die had slechts een naamsbekendheid van 3 procent en was naar de smaak van Bos te pro-Europa, terwijl de achterban zeer verdeeld was.

De PvdA-leider stemde op de meer eurosceptische René Cuperus, vijfde op de lijst. „Omdat ik het belangrijk vind dat de 40 procent van de achterban die destijds ’nee’ heeft gezegd tegen de Europese grondwet, ook vertegenwoordigd zou moeten zijn in de fractie straks.”

Vijf bekende PvdA-prominenten waren gepolst of ze lijsttrekker wilden worden, waaronder FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Allen weigerden. Uiteindelijk kozen de PvdA-leden voor Berman. De partij verloor vervolgens vier van de zeven zetels. Niet aan eurosceptische partijen, maar juist aan partijen als GroenLinks en D66, die zeer pro-Europees zijn.

Voor Berman is de politieke schade aanzienlijk. Als PvdA-lijsttrekker verloor hij de verkiezingen en vervolgens wordt hij vernederd door zijn politieke baas. Zelf zegt Berman er vooralsnog geen behoefte aan te hebben te reageren. Maar de woorden van Bos roepen wel de vraag op waarom de partijleider het zover heeft laten komen, als hij Berman toch geen goede lijsttrekker vond. Bos was zelf nauwelijks aanwezig in de campagne, was de kritiek van onder andere PvdA-prominent Jan Pronk. Hij miste leiderschap bij Bos.

Bos ontkende de verkiezingen te hebben onderschat. Een werkgroep onder leiding van Sharon Dijksma, staatssecretaris van onderwijs, gaat het verlies onderzoeken.

Partijvoorzitter Lilianne Ploumen, die met meer kandidaten voor de Europese lijst had gesproken, zei voor de Tros-radio dat ze wel op Berman heeft gestemd. Ze vindt dat hij goed campagne heeft gevoerd. De uitspraken van Bos vond ze niet pijnlijk. „We staan helemaal achter hem.”

Bos zei verder te verwachten dat veel kiezers terug zullen keren naar de PvdA als het gaat om de gemeenteraad (2010) en Tweede Kamer (2011).