Er is ook een tussenweg naar een vrije zuivelmarkt

Het zijn niet de minste lidstaten die pleiten voor steun aan de Europese melkveehouders: Frankrijk en Duitsland. Als die twee iets willen, moet je in Europa van goeden huizen komen om het tegen te houden. Maar een flinke groep lidstaten, waaronder Nederland, hield eerder deze week de poot stijf. Er komt vooralsnog geen ondersteunende ingreep in de zuivelsector.

De prijs die de boer voor zijn melk krijgt is in een jaar tijd gehalveerd en ligt nu op zo’n 20 cent. Daarvoor kan de koe niet gemolken worden. Boeren lijden fors verlies op de melk. Ze hebben een paar goede jaren achter de rug, maar de terugval die ze nu meemaken brengt veel bedrijven in de problemen, vooral jonge, startende melkveehouders.

De malaise is tijdelijk; er komen ongetwijfeld betere tijden, met een groeiende vraag naar melk op de wereldmarkt. Er is daarom geen reden terug te komen op de eerdere Europese beslissing om de zuivelmarkt vrij te maken. De beperking op de productie van melk, in de vorm van melkquota, is over een paar jaar weg.

Dat was een goede beslissing, die zeker niet in het nadeel hoeft te werken van de Nederlandse sector. Hij moet daarom worden gehandhaafd. Maar intussen zou Europa wel iets kunnen doen om de nood van de melkveehouders te verlichten. Nederland en Europa hebben er geen enkel belang bij delen van de zuivelsector te zien omvallen. Want dat is wat er nu gebeurt. Niemand kan nog verwachten dat Brussel de keuterboer in de bergen de hand boven het hoofd houdt. Maar gezien de verwachte vraag naar voeding wereldwijd, is het wel belangrijk een moderne melkveehouderij op peil te houden. Dat rechtvaardigt tijdelijke maatregelen, nu er onder de kostprijs gemolken moet worden.

Van de Brusselse plannen om de zuivelconsumptie te stimuleren, heeft de boer niets te verwachten. Want een structureel probleem is dat de prijs die de consument betaalt voor zuivel in geen verhouding staat tot wat de boer voor zijn melk krijgt. De boer heeft zijn melkprijs zien halveren, terwijl de consument meer is gaan betalen voor melk en andere zuivelproducten. Meer vraag naar melk spekt de tussenhandel, maar niet de boer.

Voor de boer moet gekeken worden naar andere maatregelen, zoals compensatie voor een tijdelijke beperking van het melkaanbod. Nogmaals: zonder het uitzicht op een vrije zuivelmarkt te verliezen.