Weinig heil in plan Murdoch

Dat de kranten al een tijdje niet zo goed gaan is geen nieuws. Lezers krijgen het nieuws gratis en voor niets via internet aangeboden. Volgens Peter Vasterman, docent Journalistiek aan de Universiteit van Amsterdam is er als we zo doorgaan straks geen nieuws meer omdat het simpelweg niet meer te financieren zou zijn.

De Australisch-Amerikaanse media-magnaat Rupert Murdoch, bekend van onder andere Britse kranten The Sun en The Times, heeft daarop een oud plan nieuw leven in geblazen. De 78-jarige Murdoch hoopt de journalistiek te redden door zijn lezers te laten betalen voor alle nieuwssites die onder zijn media-imperium vallen.

Nederlandse kranten geven het nieuws nog wel gratis weg. Is het initiatief van Murdoch geschikt voor de journalistiek in Nederland?

Vasterman ziet niet zo veel in het plan van 78-jarige Murdoch omdat dan alle online nieuwssites mee moeten doen. „Als mensen het nieuws ergens anders gratis kunnen krijgen dan stappen ze daar op over.”

In Groot-Brittannië doen lang niet alle kranten en nieuwssites met het initiatief van Murdoch mee en dan krijg je volgens Vasterman 'scheve verhoudingen'. Zo bieden de BBC en The Guardian het online nieuws gratis aan. „Kranten kunnen nu al bijna niet opboksen tegen een gigantische nieuwsorganisatie als de BBC, omdat de BBC gefinancierd wordt met belastinggeld.”

Vasterman ziet meer in een algemene heffing op het verkrijgen van nieuws via internet zoals de commissie Brinkman eerder dit jaar adviseerde.

„Voor de publieke omroepen betalen we ook belasting en dat vinden we heel normaal. Waarom zouden we dat dan ook niet voor nieuws doen? Mensen denken dat nieuws er gewoon is en als iets door een journalist onthuld wordt, nemen anderen het eindeloos over.”

Als elke gebruiker een paar euro per jaar zou betalen zou de toekomst van de journalistiek volgens Brinkman veilig gesteld kunnen worden. De media werden hier niet warm of koud van en ook minister Plasterk (PvdA, Media) bleek hier niets voor te voelen.

„Zo vreemd is het plan niet”, vindt Vasterman. Volgens hem is het plan ook in Amerika voorgesteld om het nieuws te redden.

Onlangs schreef Elsevier nog over The New York Times die overweegt om de online-lezers 5 dollar per maand te laten betalen om de krant draaiende te houden.

Vasterman ziet alleen wat in betaalde nieuwsdiensten als iedereen meegaat of als het om een heel ander marktsegment gaat. „Het Financieele Dagblad, brengt bijvoorbeeld heel ander nieuws wat misschien met nieuwsdienst tegen betaling wel zou scoren.” In Amerika brengt Financial Times het nieuws op internet eveneens tegen betaling.

John Malone, topman van de Amerikaanse mediagigant Liberty Global zei onlangs in de Telegraaf dat kranten zichzelf de nek omdraaien door de eindeloze stroom gratis nieuwsberichten die ze voortdurend op internet pompen.

„Dat roep ik al drie jaar”, reageert Vasterman. „Krantenabonnees zijn ook niet achterlijk als ze zien dat de krant het nieuws gratis weggeeft op internet. Als het zo door gaat is er helemaal geen nieuws meer omdat het niet gefinancierd kan worden. Wie bewaakt dan de democratie?”