Wilders degradeert zijn aanhang tot eenvoudige leunstoel-democraten

Waar politici nogal eens onduidelijkheid en zelfs draaikonterij wordt verweten, heeft de kiezer over PVV-leider Geert Wilders weinig reden tot klagen. Zijn boodschap is meestal glashelder, recht voor zijn raap en wordt bovendien vaak opgediend in onopgesmukt Nederlands waarover geen enkel misverstand kan bestaan.

Des te verrassender is het om te moeten vaststellen dat deze Wilders heeft moeten erkennen dat zelfs zijn boodschap nog te complex is om door zijn aanhang op gemeentelijk niveau te worden uitgedragen. Dit weekeinde kondigde hij aan dat zijn beweging bij de komende raadsverkiezingen alleen maar van de partij zal in Almere en Den Haag. Zelfs Venlo, zijn thuisbasis, is een brug te ver, meent hij. Te weinig mensen voor wie hij de hand in het vuur durft te steken.

Vanuit Wilders’ optiek is het een verstandige beslissing. Zijn strategie is er op gericht bij de komende Kamerverkiezingen een klapper te maken, en dan is het wel zo handig om zichzelf LPF-achtige toestanden te besparen. Het valt zelfs in hem te prijzen dat hij daar open en eerlijk over is: ik wil geen risico lopen om mezelf in de voet te schieten. En voor een verflauwing van publicitaire aandacht hoeft hij niet beducht te zijn, want als het hem lukt om in deze twee steden vaste grond onder de voeten te krijgen, is hij net zo goed verzekerd van een prominente plaats op de voorpagina’s.

Wat Wilders er niet bij vertelt is dat met zijn beslissing tevens een hard oordeel wordt geveld over de capaciteiten van zijn aanhang. Voorzover die al te kennen heeft gegeven mee te willen doen, acht hij hen vooralsnog onbekwaam. En misschien is hij wel gewoon beducht om de touwtjes uit handen te geven: op zijn eigen fractie kan hij blindvaren, met al die nieuwe raadsleden moet je maar afwachten. Hoe het zij: het oordeel is geveld, let wel: niet door een partij, maar door hem persoonlijk.

Er is een tijd geweest dat partijen geloofden in burgers die willen participeren in de democratie. Die partijen hebben tot hun leedwezen moeten vaststellen dat slechts weinigen zich daartoe geroepen voelen. In plaats van de gewenste participatie-democratie maakten we een ontwikkeling mee naar wat wel genoemd wordt een toeschouwersdemocratie. Wilders heeft uit die ontwikkeling de uiterste consequentie getrokken: zijn aanhang hóeft niet meer mee te doen. Hij heeft zijn aanhang gewoon gedegradeerd tot eenvoudige leunstoel-democraten.