Dwaze dagen in Teheran

weblog In deze barre tijden van hernieuwde studentenprotesten, nucleaire deadlines en de hiermee gepaard gaande toenemende internationale druk, fonkelt er sinds kort hoog aan het Iraanse firmament toch nog een ster van hoop. Het is de Hyperstar.

De Hyperstar is een groot warenhuis dat deel uitmaakt van de Franse Carrefour-keten. Volgens insiders zou de Franse president Sarkozy om redenen van politieke gevoeligheid echter geen toestemming hebben gegeven voor het voeren van deze naam en is iemand op het ingenieuze idee gekomen om het warenhuis maar Hyperstar te dopen.

Nou is een warenhuis van dat formaat een unicum in Iran. En dat is raar. Met een bevolking van ruim zeventig miljoen vormt Iran namelijk een enorm interessante markt voor uiteenlopende bedrijven. Zo zou bijvoorbeeld een Ikea het ongetwijfeld goed doen, maar de Iraanse regering geeft voor de vestiging hiervan geen toestemming. Veel Iraniërs speculeren nu ook over de vraag waarom uitgerekend een Franse supermarktketen wel toestemming heeft gekregen.

Eigenlijk bestond er tot voor kort maar één warenhuis, de Sharvand. Maar van dit slecht gesorteerde, nogal communistisch aandoende functionele warenhuis wordt niemand echt vrolijk. Nee, dan de Hyperstar. Gelegen in een nieuw gebouwde winkelpassage waar hippe, buitenlandse merken, coffeeshops en fast food-corners de boventoon voeren, waan je je meteen in het buitenland. Shopping is fun, is hier de niet-uitgesproken boodschap.

"Het lijkt wel Doebai, mama!", zei mijn zoontje spontaan toen we het consumenten-walhalla betraden. En ondanks het feit dat president Ahmadinejad zijn land graag presenteert als anti-kapitalistisch, is dat precies wat veel Iraanse burgers willen; een gezellig, modern oord, weg van de boze, problematische buitenwereld waar je ongestraft kan consumeren. De mensen zijn dan ook in groten getale gekomen. Buiten staan files en wordt er stratenlang geparkeerd omdat de ‘echte’ parkeerplaats natuurlijk al lang vol zit. Van een Franse vriendin van me die bevriend is met enkele uit Frankrijk overgevlogen managers, hoorde ik dat het management totaal niet had verwacht dat het zo storm zou lopen en dat het dan ook moeite heeft de voorraden op peil te houden.

Binnenin het warenhuis is het een drukte van jewelste. De chaos is compleet en mijn aanvankelijke enthousiasme – misschien heb ik dan eindelijk een plek om vegetarische schijven te kopen - wordt al enigszins getemperd. Dapper banen we ons een weg door de mensenmassa die zich vergaapt aan de laatste elektronische snufjes, cosmetica en buitenlandse delicatessen. Het winkelwagentje brengen we halverwege ons bezoek toch maar weer weg. Er is geen doorkomen aan.

"Verkoopt u hier ook vegetarische schijven?", vraag ik een jonge medewerkster met een zweterig gezicht toch maar.

"Ik weet het niet", zeg ze sloom. Ze lijkt uitgeput en een eventuele jacht op vegetarische schijven onder deze onmenselijke omstandigheden zou haar wel eens fataal kunnen worden.

"Geeft niet hoor", zeg ik daarom. Maar het is duidelijk: we moeten hier zo gauw mogelijk weg. Er is echter nog één hindernis: de kassa. Voor iedere kassa staat natuurlijk een gigantische rij en de meeste wachtenden bevinden zich in een staat die gevaarlijk dicht bij hyperventilatie komt. Gelukkig redden we het en een half uur later staan we weer op straat.

De noodzakelijke boodschappen halen we op de terugweg nog even bij de oude, vertrouwde en immer rustige buurtsuper. Voorlopig zal het wel druk blijven bij de Hyperstar; veel Iraniërs hebben het warenhuis immers nog niet eens ontdekt. De volgende keer toch maar weer gewoon naar de Sharvand dus.