Vervolging genocide verruimd

Er komen meer mogelijkheden om verdachten van genocide te vervolgen. Zo kunnen voortaan ook heel oude zaken worden behandeld.

Minister Hirsch Ballin (justitie) verruimt de mogelijkheden om verdachten van genocide (volkerenmoord) te vervolgen. Oude zaken vanaf 1966 kunnen alsnog vervolgd worden. Dat is nu nog vanaf 2003.

Daarnaast kunnen verdachten van genocide en oorlogsmisdrijven in een niet-gewapend conflict worden uitgeleverd aan een ander land of internationaal gerecht. Omgekeerd moet van de minister ook kunnen: Nederland moet strafvervolging kunnen overnemen van een internationaal gerecht. Dit kan nu ook nog niet.

Dit schrijft minister Hirsch Ballin aan de Tweede Kamer. De bewindsman had al eerder aangekondigd de opsporing en vervolging van vervolging van oorlogsmisdadigers te willen aanscherpen. Deze verruiming kan vooral in Nederland verblijvende vreemdelingen (ex-asielzoekers) treffen die verdacht worden van oorlogsmisdrijven.

„Het is onaanvaardbaar dat een vreemdeling die zich elders schuldig heeft gemaakt aan genocide hier gevrijwaard blijft van vervolging, omdat Nederland daarvoor ten tijde van het misdrijf geen rechtsmacht had. Dat is een onwenselijk signaal naar slachtoffers en hun familie”, meent Hirsch Ballin.

Dat na de wetswijziging zaken terug tot 1966 vervolgd kunnen worden, heeft te maken met de Uitvoeringswet genocide, die in dat jaar op basis van internationale verdragen in Nederland werd ingevoerd. De ondergrens die nu wordt gebruikt is 2003, het jaar dat de Wet internationale misdrijven van kracht werd.

Tot nu toe is het zo dat alleen vervolging kan worden ingesteld als de genocide is begaan door of tegen een Nederlander. Een vreemdeling die verdacht wordt van oorlogsmisdrijven kan daardoor noodgedwongen alleen vervolgd worden voor oorlogsmisdrijven of foltering, maar niet voor genocide. Hirsch Ballin vindt dit onacceptabel, omdat Nederland ook gastland is voor verschillende internationale gerechtshoven en tribunalen.

Dat Nederland verdachten wil overnemen van internationale gerechten komt omdat deze instellingen zich vooral richten op de grote vissen. De verdachten die een minder grote rol speelden worden veelal overgelaten aan nationale autoriteiten. Deze kunnen nog niet worden berecht in Nederland. Met de wetswijziging wordt dat wel mogelijk.