’Maak vlees twee euro duurder’

De veehouderij is verantwoordelijk voor een groot deel van de klimaatverandering. Moet er daarom een taks komen op vlees kopen?

Biefstuk laten staan is beter dan de auto niet gebruiken. Vlees eten is namelijk veel vuiler dan autorijden.

Hier spreekt geen verstokte vegetariër. Het was twee jaar terug al de conclusie van een groot onderzoek van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de VN. De veehouderij is goed voor 18 procent van de jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen. Daarmee is de vleesproductie en -consumptie de grootste bron van klimaatverandering.

Het is bovendien de snelst groeiende bron. Twee miljard mensen in de opkomende economieën van China en India staan klaar om hun toegenomen welvaart ook werkelijk te tonen. Dat gebeurt door alle culturen heen vooral met het eten van vlees, weten we al heel lang. Tot 2050 zal de vleesconsumptie dan ook verdubbelen, verwacht de FAO. Alleen al om de milieu-effecten niet te laten toenemen, moet de uitstoot per kilo vlees halveren. Wil je de milieulast van de vleesconsumptie verminderen dan zijn rigoureuze stappen nodig.

Het Planbureau voor de Leefomgeving vroeg er dinsdag in haar advies aan de regering aandacht voor. De overheid zal niet gauw treden in de keuzevrijheid van de burger, maar anderzijds wordt het wel steeds urgenter dat zij maatschappelijke doelen als het klimaat en de biodiversiteit bij die keuze laat meewegen, aldus het Planbureau. „Vlees eten moet minder hip worden”, zo vertaalde Planbureau-directeur Maarten Hajer de ambtelijke aanbeveling. Hij zei er echter niet bij hoe dat voor elkaar te krijgen.

Stichting Natuur en Milieu deed daarop het voorstel de vleesconsumptie te belasten met ten minste twee euro per kilo. Deze vleestaks laat de milieuvervuiling van de vleesproductie en -consumptie in de prijs tot uitdrukking komen. Auto’s, huishoudelijke apparaten, woningen worden allemaal aan steeds strengere milieuregels onderworpen. Waarom het zeer vervuilende vlees niet, vraagt Natuur en Milieu zich af.

„Een prijsprikkel is effectief”, zegt directeur Gijs Kuneman van het Centrum voor landbouw en milieu. „Het hangt wel af van de prijselasticiteit van vlees, maar het werkt in elk geval beter dan een vrijblijvende oproep om minder vlees te eten. Je maakt het draagvlak nog groter als je de opbrengst bestemt voor verduurzaming van de veehouderij. Dan snijdt het mes aan twee kanten.”

Kuneman is niet bang voor het afschieten van de taks, net zoals dat enkele jaren geleden gebeurde met de vettaks. „Een vettaks is veel te algemeen, vet zit in veel producten. Dan is een taks lastig te bepalen. Vlees is veel specifieker. Dat is te vergelijken met een accijns op alcohol, tabak of benzine. Daarmee wordt maatschappelijk ongewenst gedrag gestuurd en daar hoor je amper iemand over. Kijk eens wat er is gebeurd bij de invoering van de loodvrije benzine. Dat lukte in korte tijd door de prijs te verlagen met een subsidie.”

Een woordvoerster van het Productschap voor Vee en Vlees laat weten een vleestaks ’niet geschikt’ te vinden voor het doel. „De consumptie van vlees in Nederland is al jaren stabiel tot licht dalend. De groei vindt elders plaats en dat kun je niet oplossen door een Nederlandse belastingheffing.”