De plattegrond is van ons allemaal

Vrije kaartenmakers confereren vanaf vandaag in Amsterdam. Hun doel: informatie over stadshart en boerenweg vrij toegankelijk voor allen.

Het klinkt als een wandelclub voor liefhebbers van de gps: je gaat op pad met zo’n apparaatje – waarmee je kunt bijhouden waar je loopt – om vervolgens de data die je zo verzamelt te uploaden naar een wereldkaart op internet.

Vijf jaar geleden ontstond in Londen het idee voor Open Streetmap. Deelnemers willen af van juridisch geharrewar over de rechten van geografische gegevens, geodata genoemd. Die moeten voor iedereen vrij beschikbaar zijn, vinden ze. Op Google Maps kun je wel een virtuele punaise op je ’eigen’ kaartje prikken, maar de informatie blijft van het bedrijf. De gegevens van Open Streetmap zijn voor iedereen vrij te gebruiken en te bewerken. De wereldkaart komt tot stand op een vergelijkbare manier als de wikipedia encyclopedie: iedereen kan eraan bijdragen.

„Ook plekken die voor commerciële kaartenmakers minder interessant zijn, werden dankzij de 135.000 mensen die meedoen goed in kaart gebracht”, zegt Henk Hoff van de Open Streetmap Foundation. „Wie de Gazastrook of Bagdad bekijkt, ziet bij ons een redelijk gedetailleerd stratenplan.”

Nederland staat er ook goed op, mede dankzij het bedrijf Automotive Navigation Data, dat digitale kaarten aan Open Streetmap gaf.

Vanaf vandaag confereren de vrije kaartenmakers drie dagen in Amsterdam. Arie Duindam, adviseur van ingenieursbureau Grontmij is een van de sprekers. „Wij zijn gebaat bij samenwerking rond geodata, en dat is precies wat Open Streetmap biedt. Veel overheden presenteren hun informatie nu met kaarten van Google of Microsoft. Die sluiten gesponsorde links niet uit. Je loopt bij wijze van spreken het risico dat naast je kaartje met verleende bouwvergunningen een advertentie van een bouwmarkt verschijnt.

„Ook is er geen garantie voor continuïteit van de dienstverlening”, meent Duindam. „Als een partij zoals Google de stekker eruit trekt, sta je met lege handen. Met Open Streetmap houd je zelf de regie.”

Rijkswaterstaat geeft op VanAnaarBeter.nl wegwerkzaamheden weer met Open Streetmap. Hans Nobbe van de overheidsdienst is positief. „Wij willen zelf zoveel mogelijk data vrijgeven. Daarbij moet je rekening houden met de privacy en veiligheid. Maar geo-informatie, zoals het nationaal wegenbestand, is met belastinggeld betaald. Wie zijn wij om dat voor ons te houden?”

Minister Eurlings (verkeer) heeft op verzoek van de Fietsersbond en de ANWB al besloten het wegenbestand vrij te geven. „Helaas willen kaartenmakers dat niet. Daarover loopt nog een rechtszaak van Falkplan tegen de overheid, die we moeten afwachten”, aldus Nobbe.

Henk Hoff is optimistisch. „De vraag is niet zozeer of, maar wanneer geodata worden vrijgegeven. De gevestigde partijen moeten alleen nog even wennen aan de nieuwe situatie.”

De gebruiksvriendelijkheid van de Open Streetmap is nog niet groot. „Het is nog een techneutending”, beaamt Hoff. „Leuk is wel dat je de kaart helemaal kunt aanpassen, zoals bijvoorbeeld gebeurt op www.openfietskaart.nl.”

En hoe zit het met de betrouwbaarheid? „Daar kunnen we geen garanties over geven. Maar hoe meer mensen er aan de wikikaart bijdragen, hoe groter het zelfcorrigerend vermogen is.”