Door Nabucco stroomt louter nog goede wil

Vijf landen hebben hun steun uitgesproken voor de Nabucco-pijplijn, die Europa minder afhankelijk moet maken van Russisch gas. „Het is vooral een politiek statement.”

„Europa kan wel een eigen gaspijpleiding bouwen, maar is er genoeg gas?” Dat is volgens energiedeskundige Jonathan Stern, werkzaam bij het Oxford Institute for Energy Studies in Londen, de cruciale vraag rond de Nabucco-gaspijpleiding. Het ambitieuze project, dat bijna 8 miljard euro kost, moet Europa minder afhankelijk maken van Russisch gas. Sinds 2004, toen Nabucco werd gepresenteerd, is weinig vooruitgang geboekt.

Gisteren tekenden regeringsleiders van Hongarije, Bulgarije, Roemenië, Oostenrijk en Turkije in de Turkse hoofdstad Ankara een akkoord over de te bouwen gaspijpleiding, die zal lopen over het grondgebied van deze landen en in 2014 klaar moet zijn. Turkije tekent op voorwaarde dat het land vijftien procent van het gas dat door de pijpleiding stroomt, mag aftappen voor eigen gebruik. De vraag blijft wat de status is van zo’n handtekening, want het gas is (nog) niet voorradig. „Het is vooral een politiek statement”, zegt Stern. „Maar dat zegt op zich weinig. Want dat deze landen het op politiek niveau met elkaar eens waren, wisten we al. Het Nabucco-project kampt al jaren met economische problemen en daar kan zo’n handtekening weinig aan veranderen.”

Die problemen hebben niet zozeer te maken met de financiering. De Europese Investeringsbank heeft al 200 miljoen euro gegeven en het Duitse energiebedrijf RWE heeft toegezegd mee te werken aan het project. Europa heeft vooral moeite met het vinden van gasleveranciers. De ogen zijn al jaren gericht op Turkmenistan en Azerbeidzjan, die over enorme gasreserves beschikken. „Maar het zal minimaal tien jaar duren voordat de gasvelden in deze landen volledig ontwikkeld zijn. Als Turkmenistan al zijn gas op dit moment beschikbaar zou stellen voor Nabucco, zou de pijplijn maar voor eenderde gevuld zijn ”, zegt Stern.

Bovendien aast niet alleen Europa op gas uit Turkmenistan en Azerbeidzjan. De Russische president Medvedev sloot afgelopen maand gasakkoorden met de Aziatische landen. De Europese Unie heeft daarentegen voor Nabucco nog geen enkel gasakkoord gesloten. Stern: „Rusland is niet gek. Het land weet dat Europa zoekt naar wegen om minder afhankelijk te worden van Russisch gas. Daarom probeert het Europa voor te zijn. Maar overschat Rusland niet. Het land heeft verschillende keren gasconflicten gehad met de Centraal-Aziatische landen.”

Op dit moment ligt Rusland in de clinch met Turkmenistan. Het weigert sinds april Turkmeens gas omdat een leiding die loopt van Turkmenistan naar Rusland explodeerde. Rusland beschuldigt Turkmenistan.

De Turkmenen namen direct maatregelen. Het land sloot gisteren een akkoord voor gasexporten naar Iran. En ook Nabucco kan rekenen op Turkmeens gas, zei een regeringsleider gisteren.

Landen als Iran, Irak en Syrië komen volgens de EU ook in aanmerking om gas te leveren voor Nabucco. Stern: „Maar dan stuit je natuurlijk snel op politieke problemen, zoals in het geval van Iran.”