De hoofddoek voorbij

weblog Je ziet ze meer en meer in Cairo - de van top tot teen in zwart gehulde vrouwen, die als anonieme zwarte spoken over straat schuifelen.

Het is een beeld dat voorheen was voorbehouden aan de conservatieve Arabische Golfstaten, maar nu langzaam in Egypte aan terrein wint. Niet iedereen is daar even blij mee. De niqaab, de gezichtssluier, is in opspraak gekomen nadat de hoogste religieuze autoriteit zich tegen de ‘tribale’ gewoonte heeft uitgesproken.

Sheikh Mohamed El-Tantawi, hoofd van het toonaangevende islamitische instituut Al-Azhar, wees tijdens een bezoek aan een school in Cairo een gesluierd meisje erop dat ‘de niqaab niets met de islam’ te maken heeft. Vervolgens vroeg hij haar de niqaab af te doen, wat de Sheikh op een storm van kritiek uit binnen- en buitenland kwam te staan.

Islamitische groepen noemden zijn uitspraken onder meer ‘een uitnodiging tot zonde’, en wezen hem erop dat de niqaab niet in tegenspraak is met de sharia, het islamitische recht. Het debat over de niqaab suddert al enkele jaren in Egypte, en heeft geleid tot talloze regels tegen de niqaab - zoals een verbod voor zusters in ziekenhuizen en in de rechtbank - die echter nooit zijn nagekomen.

Behalve dat de niqaab een pre-islamitische gewoonte zou zijn, wijzen tegenstanders vooral op de praktische bezwaren van de gezichtsluier. De niqaab zou identificatie onmogelijk maken, iets waar in de afgelopen jaren meermaals misbruik van is gemaakt. Mannen met snode plannen zouden zich verstoppen onder een niqaab, om persoonsfraude te plegen bij schoolexamens, of om de slaapvertrekken van vrouwen binnen te sluipen.

Om zijn uitspraken, die door lokale journalisten werden vastgelegd, kracht bij te zetten, kondigde Tantawi een verbod van de niqaab af in de klaslokalen van de aan Al-Azhar verbonden scholen. Hoewel het er even op leek dat Tantawi een volledig verbod op de niqaab zou afkondigen, heeft hij na alle kritiek (en gezien de Egyptische afhankelijkheid van investeerders uit de Golf) een compromis aanvaard: op het schoolplein van de op sekse gesegregeerde scholen, is de niqaab niet verboden.

Ongeveer twintig procent van de basis- en middelbare scholen in Egype is verbonden aan Al-Azhar. Het islamitische instituut valt onder het gezag van de Egyptische overheid, en wordt door critici als een verlengstuk gezien van het regime. De Egyptische overheid is in naam seculier maar stelt zich - in lijn met de stemming op straat - steeds religieuzer op.