Elektrisch rijden is niet per definitie groen

Om de productie van elektrische auto’s te stimuleren, bestellen bedrijven en organisaties alvast 3000 bedrijfswagens. Maar hoe duurzaam zijn die dingen eigenlijk?

Om te beginnen is een enorm pluspunt van elektrische vervoersmiddelen dat er geen broeikasgassen, roetdeeltjes en stikstofoxides uit komen. Dat scheelt longaandoeningen en helpt tegen de opwarming van de aarde.

Ander belangrijk voordeel is de efficiëntie van de elektromotor. Bij gewone auto’s met een verbrandingsmotor gaat 75 tot 85 procent van de tankinhoud verloren als warmte. Bij elektrische auto’s is dat omgekeerd: 75 tot 80 procent van de afgetapte elektriciteit wordt ook echt gebruikt voor de voortbeweging: bijna alle energie die zit opgeslagen in de accu’s, bereikt de wielen.

Toch zitten er nog haken en ogen aan elektrisch rijden, zegt werktuigbouwkundige Bettina Kampman van onderzoeks- en adviesbureau CE Delft. De elektrische auto wordt pas duurzamer naarmate de elektriciteit duurzamer wordt opgewekt. „Als je energie afneemt van een kolencentrale dan is het voordeel nihil”, zegt de onderzoeker. Gelukkig is de gebruikelijke grijze mix die energiecentrales leveren schoner (uit kolen, gas en import van kernenergie of waterkracht). Daar staat tegenover dat elektrische auto’s vooral ’s nachts worden opgeladen en op dat moment draaien vooral kolen- en kerncentrales.

Pleidooi dus voor groene stroom en vooral windmolenparken. De verwachting bij een groei van het aantal windmolens is namelijk dat de capaciteit ’s nachts onvoldoende wordt benut. Laden we verspreid over de nacht auto-accu’s op, dan gaat geen windenergie verloren.

Maar zelfs groene stroom heeft nadelen. Kampman: „Met de komst van elektro-auto’s stijgt de vraag naar elektriciteit, elektriciteit die anders niet geproduceerd zou worden. Nederland wil in 2020 20 procent van de totale energie met behulp van hernieuwbare bronnen opwekken. Als alle groene stroom naar elektrische auto’s gaat, dan is er minder reden voor de industrie om bij te dragen aan dat doel en dus schoner te worden.”

Duurzaamheid gaat ook over levensduur van auto-onderdelen. Vergeleken met traditionele verbrandingsmotoren is elektrische aandrijving simpel en onderhoudsarm en dus relatief goedkoop. Het vervangen van de accu vergt echter een enorme investering. Kampman: „Accu’s zijn nog in ontwikkeling, we weten niet hoe lang ze meegaan en of ze technisch dezelfde prestaties leveren als de verbrandingsmotor. En als er straks heel veel accu’s in omloop zijn, worden ze dan ook gerecycled? Het is goed dat bedrijven nu zo’n hoeveelheid elektrische bedrijfsauto’s aankopen, maar ik zie het vooral als proef.”

Nog één tegenwerping, van vervoersplanoloog Karel Martens. Overtuigd van de duurzaamheid van elektrisch rijden zal de overheid de groei van de automobiliteit geen strobreed in de weg leggen. Geen reden meer om wonen en werken bij elkaar te brengen, een open ruimte die verder dichtslibt. Hij heeft een punt. Dicht bij huis werken en meer gaan lopen of fietsen is natuurlijk het duurzaamst.