Vuilnisstort in mailbox Obama

De wereld verandert door internet. Wordt de democratie er beter van? Deel 2 van een serie: Obama en zijn team stuiten op tal van obstakels online.

Met Obama in het Witte Huis is er een heuse internetpresident aangetreden, denkt menigeen. Immers, zijn online campagne was zo succesvol dat iedereen op dit front hoge verwachtingen koestert. De president heeft bovendien zelf beloofd om transparant, open en democratisch te werk te gaan en internet hiervoor in te zetten. Daarom heeft hij in zijn kielzog tal van campagnemedewerkers meegenomen naar Washington die zijn online campagne hebben gerund. Zij bezetten momenteel hoge posities in het Witte Huis, in tegenstelling tot de marginale titels die dit soort functionarissen in het verleden voerden.

Dat wekt de indruk dat zijn team serieus werk maakt van de internetdemocratie. Maar wie denkt dat die internetdemocratie nu rap gestalte krijgt, komt bedrogen uit.

Nu hij eenmaal de regeringszetel bezet, is Obama gebonden aan een keur aan regels. Zomaar leuke ideeën verzamelen zoals vroeger tijdens de campagne, is er niet meer bij. Immers, een overheid moet democratisch te werk gaan en kan niet lukraak inbreng online prefereren ten koste van zorgvuldig ontworpen besluitvormingsprocessen in Washington.

Zomaar filmpjes uitzenden via YouTube kan ook niet meer. Want dit is een commerciële website die gegevens van gebruikers verzamelt en dat strookt niet met de privacyregels waar een overheid zich aan moet houden. En zomaar een bulk aan sms-jes verzenden naar supporters zoals hij destijds deed, is ook niet meer mogelijk, omdat de overheid geen bestand met privégegevens van burgers mag opslaan.

Toch zet het team van Obama de schouders eronder. Er zijn inmiddels speciale internetfora in het leven geroepen om burgers hun zegje te laten doen over het beleid van de president. Een heet hangijzer is echter het representatieve gehalte van de bijdragen. Je weet niet waar ze vandaan komen. De overheid moet immers de privacy respecteren en bovendien is de herkomst überhaupt niet te controleren, want een systeem met digitale handtekeningen bestaat niet. Dat biedt mogelijkheden voor lobbyorganisaties om hun achterban te mobiliseren en de fora te bestoken, zodat andere bijdragen in de verdrukking komen.

Dit soort zelforganisatie kan niet overschat worden in Amerika. Daar weten organisaties massa’s mensen op de been te brengen om te actie te voeren, stemmen te werven en zich online in debatten te mengen. De fora vormen derhalve geen betrouwbare weerspiegeling van wat er in de samenleving wordt gedacht. Erg ’democratisch’ zijn ze niet.

Daarnaast is de kwaliteit en kwantiteit van de online bijdragen een probleem. Dat bleek bijvoorbeeld toen het Witte Huis de stimuluswet voorlegde aan het volk via de website whitehouse.gov. Het Witte Huis vroeg om de bijdragen alsjeblieft te beperken tot 500 karakters. Belachelijk vond men dat. De wet zelf was 1071 pagina’s lang, dus waarom zou het publiek zich moeten inhouden? In allerijl werd de beperkende maatregel aangepast: het mochten toch 5000 karakters zijn. Met ellenlang geneuzel tot gevolg.

Kortom, wie zoals de regering-Obama online open en democratisch te werk wil gaan, stuit op tal van obstakels. Openheid vereist de mogelijkheid om direct input te leveren en dat kan een internetforum in een onafzienbare vuilnisstortplaats veranderen. Het democratische gehalte van het proces is in gevaar vanwege het gebrek aan representativiteit. En dit is nog maar een greep uit de problemen waar het online team van Obama momenteel mee te maken heeft.

Het Witte Huis experimenteert echter moedig verder. Bijvoorbeeld met een speciaal internetforum over een onschuldig onderwerp, open government, over hoe de overheid transparant te werk kan gaan. In het forum heeft men een stemronde ingebouwd, zodat mensen hun voorkeur kunnen uitspreken voor goede ideeën. Want wat is er democratischer en eerlijker dan dat? Er zijn ruim 3900 ideeën gepost die 11 000 reacties hebben gekregen en er zijn maar liefst 210 000 stemmen uitgebracht door op een icoontje te klikken met een duimpje omhoog of een duimpje omlaag.

Wat vond men de beste ideeën? Het legaliseren van marihuana. Het grondig onderzoeken van de geboorteakte van de president om vast te stellen of hij eigenlijk wel echt in Amerika geboren is. Het openbaren van alle geheime overheidsdocumentatie over UFO’s als ’fellow human beings of this great planet Earth’. Kortom, in Washington hebben Obama en zijn internetteam hun handen vol aan die online democratie. De internetpresident moet het voorlopig hebben van zijn roemrijke verleden.