Zonder wapens piraten weerstaan

Gewapende mariniers varen definitief niet mee op Nederlandse schepen door de gevaarlijke Golf van Aden. De reders moeten de Somalische piraten met andere middelen bestrijden.

Nederlandse rederijen voelen zich in de strijd tegen piraterij aan handen en voeten gebonden. Hoe weersta je een aanval van Somaliërs, die met kalasjnikovs in de hand je schip willen enteren?

De Nederlandse regering voelt niets voor gewapende beveiliging aan boord. Het is volgens de Wet Wapens en Munitie voor Nederlandse schepen verboden om een vuurwapen aan boord te hebben, zegt Fred van Zeijl van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR). Een korpschef kan, in geval van piraterij, verlof verlenen voor één vuurwapen, legt Van Zeijl uit. Dat vindt de KVNR onvoldoende. De vereniging heeft herhaaldelijk – en tevergeefs – bij het kabinet gevraagd om Nederlandse mariniers toe te laten aan boord van schepen die een verhoogd risico lopen om gekaapt te worden.

De rederijen wenden zich in arren moede tot alternatieve afschrikmethoden. Zoals het geluidskanon, om de oren van de piraten te pijnigen. Of opklapbare relingen, obstakels in de gangpaden, zeep op het dek, afschietbare netten om de Somalische bootjes te stoppen. Een deel van de schepen mijdt de Golf van Aden en vaart liever om, bijvoorbeeld langs Kaap de Goede Hoop. Die route duurt drie weken langer.

Het ministerie van defensie adviseert reders om zoveel mogelijk mee te varen met de konvooien die dagelijks in beide richtingen door de Golf van Aden varen. Schepen die extra kwetsbaar zijn, vanwege de lading of de lage vaarsnelheid, kunnen in aanmerking komen voor persoonlijke escorte van de Europese Unie.

De reders zeggen dat jaarlijks zeker vijftig risicovolle tochten niet op deze vorm van bescherming kunnen rekenen. Minister Van Middelkoop (defensie) houdt het op zeven tot acht. De minister voorziet juridische problemen wanneer daar militaire beveiligingsteams aan boord gaan.

Toch zijn er wel degelijk Nederlandse schepen die met gewapende beveiligers door de Golf van Aden varen. Beveiligingsbedrijf The Group levert particuliere bewakers, zegt directeur Anton Melein. Een belangrijke voorwaarde is wel dat het schip niet onder Nederlandse vlag vaart, om juridische obstakels te omzeilen.

Melein werkt samen met een Britse partnerorganisatie in Kenia. Daar komen de wapens vandaan, The Group levert de beveiligers. Ze zijn de afgelopen maanden op vier schepen ingezet, zonder in actie te hoeven komen. Het bedrijf lijkt te spotten met de internationale maritieme wetgeving, maar volgens Melein is het juridisch in orde. „We hebben dat uitvoerig onderzocht.”