Amazonebos moet wijken voor gymschoenen en tasjes

Amazonebos verdwijnt voor de productie van vlees en leer. Milieu heeft voor het Braziliaanse ministerie van landbouw weinig prioriteit.

Nike, Toyota, Albert Heijn en Super de Boer, zomaar een paar namen die vlees en leer nodig hebben en zo bijdragen aan de ontbossing van de Amazone. Dat blijkt uit het rapport ’De slachting van de Amazone’ dat Greenpeace onlangs publiceerde.

Jaarlijks moet zo’n 1,9 miljoen hectare Amazonebos wijken voor veeteelt, bijna tachtig procent van alle ontbossing”, weet Hilde Stroot van Greenpeace.

Schoenen van Nike en Gucci-tasjes, bijvoorbeeld, zegt Stroot. Ze zijn gemaakt van de huid van runderen die gehouden worden op ontbost Amazonegebied. Unilever, Albert Heijn, Nettorama, Super de Boer en Boni kopen producten in van Bertin, één van de drie grote industriële slachterijen in de Amazone. Daarbij gaat het volgens Stroot om ingeblikt vlees.

Drie grote Braziliaanse supermarktketens en hypermarché Carrefour stopten resoluut de afname van de ’besmette’ artikelen toen ze het rapport onder ogen kregen.

Ook de Wereldbank moest stappen nemen toen bekend werd dat een lening van 90 miljoen dollar was verstrekt aan een groot slachthuis. Het krediet werd direct ingetrokken.

Braziliaanse staatsbanken verstrekken goedkope leningen aan landbouwbedrijven, veehouders en slachterijen, die met dat geld vaak ontbossing financieren. Dit ’voordelig lenen’ maakt deel uit van het landbouwbeleid van de Braziliaanse president Lula, die wil het aandeel van zijn land in de internationale rundvleesmarkt verdubbelen.

Er is een wetsvoorstel in behandeling dat boeren in staat stelt de helft van hun grond te ontbossen, in plaats van de huidige twintig procent. Aan de andere kant streeft Lula er naar dat in 2017 de ontbossing is teruggebracht naar nul. De voorwaarden voor een kapvergunning worden strenger; een bedrijf moet bijvoorbeeld kunnen aantonen dat het nooit betrapt is op illegale ontbossing of slavenarbeid.

„Schizofreen”, zo bestempelt Stroot het beleid, waarin het Braziliaanse ministerie van landbouw en dat van milieu vaak lijnrecht tegenover elkaar staan.

Het zijn de regels van chaos en anarchie die gelden bij het verkrijgen van een stukje Amazonegebied. „Legaal verkregen grond is een uitzondering”, aldus Merel van der Mark, die ’bossen-campaigner’ is voor Greenpeace.

De Braziliaanse overheid wil deze wetteloosheid aanpakken en bestudeert de mogelijkheid claims tot 1500 hectare Amazonegrond centraal te registreren. „De grote bedrijven hebben er al handig op ingespeeld”, weet Van der Mark. „Zij hebben hun grond al handig verdeeld onder familieleden.”