Plezier in werk gaat boven geld

De crisis hakt erin op de werkvloer, zo blijkt uit onderzoek van Motivaction in opdracht van Trouw. Nederlanders zien wel een betere balans tussen werk en privé.

Nederlanders werken door de crisis gemiddeld per week een uur minder. Contracten zijn korter, meer mensen werken parttime en er wordt minder overgewerkt. Ook zijn de arbeidsomstandigheden op veel punten verslechterd. Werksfeer, salaris, en secundaire arbeidsvoorwaarden worden als beduidend slechter ervaren.

Dat blijkt uit onderzoek van Motivaction in opdracht van Trouw. Onderzoeker Pieter Paul Verheggen: „De krimp van de economie kun je terugzien in wat mensen rapporteren: met z’n allen zijn we circa 2,5 procent minder gaan werken dan twee jaar geleden.”

Toch zijn de mensen die nog een baan hebben, net zo gelukkig als in 2007, toen Motivaction het onderzoek ook deed. Ze zien bovendien duidelijk de positieve kanten van de crisis, namelijk een afname van de werkdruk en een betere balans tussen werk en privé.

Verheggen: „Je ziet dat de gevolgen van de crisis de werkvloer hebben bereikt. De eerste ontslagrondes zijn geweest. De mensen die nu werk hebben, vinden duidelijk dat ze niet mogen mopperen. In tegenstelling tot 2007 is men er veel meer van doordrongen wat het betekent om je baan te verliezen.”

Een representatieve groep van 546 werkende Nederlanders vulden online een vragenlijst in. Motivaction nam hetzelfde onderzoek ook af in 2005 en 2007. Bij de opzet heeft socioloog Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit, gespecialiseerd in onderzoek naar geluk, meegedacht.

Mensen werken vooral om zich maatschappelijk nuttig te voelen, onder de mensen te komen en hun hersens te gebruiken. Geld, status en prestige worden als minder belangrijk gezien. Die tendens komt in het laatste onderzoek nog sterker naar voren dan in de eerdere versies. Die trend wordt bevestigd in onderzoek naar moraliteit en werk van de Leidse professor Naomi Ellemers. Zij ziet dat mensen eerder kiezen voor een werkgever die deugt dan voor een hoger loon.

Uit het werkgeluk-onderzoek blijkt verder dat 36 procent van de Nederlanders vreest dat er ook in hun bedrijf ontslagen gaan vallen en dat zij daar mogelijk bij horen. Meer dan de helft zegt dat als het slecht met hun bedrijf gaat, ze dat aan het hart gaat. Plannen om minder te gaan werken, voor een cursus of opfrisverlof, heeft men nauwelijks meer. Als er al wensen zijn om korter te gaan werken, is dat alleen voor het gezin.

Over de toekomst zijn de meeste mensen optimistisch: over vijf jaar geloven ze dat het allemaal weer een stuk rooskleuriger zal zijn.