Een draaikolk van wrok in een Fries landschap

Het maïs staat er opgewekt bij, daarachter het paleis waaraan werklieden nog wat lassen en timmeren. Vanaf de overdekte tribune zal het publiek vanaf morgen het soort verte zien dat het in Friesland verwacht: verstild en groen. Maar regisseur Corina van Eijk had liever gehad dat Spanga in een woestenij lag.

Het decor voor de opera ’Elektra’ van Richard Strauss is namelijk rauw, vies en grijs-wit. Zangers ploegen door mul zand. Op een offertafel liggen vogels en een paardenhoofd, zo doodecht nagemaakt dat ze vliegen aantrekken. Een dor vergezicht zou passen bij de mentale gesteldheid van Elektra, die wraak wil nemen op haar moeder, omdat die haar vader heeft vermoord, nadat die haar zuster had geofferd. „Maar dorre vlaktes hebben we hier niet."

Ook die vruchtbare grond past overigens wel in het verhaal, als symbool voor het nieuwe leven waarvan Elektra’s zuster Chrysothemis droomt. Zij wil de draaikolk van haat en wrok achterlaten, en gewoon kinderen krijgen op een boerderij.

De regie benadrukt de mogelijkheid om niet voor wrok te kiezen, er is een uitweg. „Je ziet ook dat ze voorheen een leuk gezinsleven hadden", zegt Francis van Broekhuizen, die de titelrol zingt en nu geschminkt wordt in een opengeklapte bestelwagen. „Soms breekt Elektra even en heeft ze lieve momenten, voordat ze weer terugvalt in die obsessie."

Achter de bomenrij is een camping ingericht voor de orkestleden die vandaag arriveren. Koperklanken schallen door de openlucht en in de paardenstal klinkt een cello.

Het twintigjarige Opera Spanga voelt als vakantie, zegt Van Broekhuizen. „Je eet met elkaar en ’s avonds is er een kampvuur. Maar ondertussen werkt iedereen keihard om het juiste niveau te bereiken."

’Elektra’ is een complex stuk. „Een bos waarin je verdwaalt, totdat zich allerlei paadjes openen. Dan hoor je opeens hoe alle gedachtes en gevoelens in de muziek zijn uitgebeeld."

Het is als een zwembad waarin je kunt verdrinken, zegt Maaike Widdershoven over haar Chrysothemis- solo. „Het helpt enorm als je eenmaal de deining gaat voelen."

’Elektra’ gaat over de vraag hoe om te gaan met een tragedie, zegt dirigent David Levi. „Wroet je steeds dieper in de modder, zoals Elektra, of kies je voor de vrijheid?"

Theatraal is het juist goed dat Elektra die wrok voelt, zegt Van Eijk. „Maar spijtig genoeg zie je ook om je heen dat mensen niet kunnen zeggen: En nu is het genoeg geweest."