Scepsis over fusie ABN Amro en Fortis groeit

De fusie tussen ABN Amro en Fortis Bank Nederland loopt opnieuw vertraging op. Maar zit er nog wel iemand te wachten op die fusie?

Dramatisch. Zo typeerde de voorzitter van de ondernemingsraad van Fortis Bank Nederland gisteren het mislukken van de onderhandelingen tussen de Nederlandse staat en Deutsche Bank over de verkoop van ABN-dochter HBU.

Weer geen duidelijkheid voor de werknemers. Opnieuw flinke vertraging voor de geplande integratie tussen ABN Amro en Fortis. De OR gaat zich zelfs beraden of hij de fusie nog wel wil steunen.

Ook minister Bos van financiën toonde zich teleurgesteld over de stukgelopen onderhandelingen. Drie keer kreeg hij al uitstel van eurocommissaris Neelie Kroes om de verkoop af te ronden. Andere gegadigden dan Deutsche Bank hebben zich naar verluidt niet gemeld voor HBU. Dus ziet Bos zich genoodzaakt opnieuw naar Brussel af te reizen, en nogmaals te vragen of er geen andere mogelijkheden zijn om toestemming te krijgen voor de integratie. Het liefst, zoals topman Zalm van de fusiebank al opperde, door andere onderdelen af te stoten, en zo de te dominante marktpositie in het zakelijk bankieren in Nederland terug te brengen.

Het is de vraag of Bos met zijn pleidooi een gewillig oor in Brussel zal vinden. „Zolang HBU niet is verkocht, kan de fusie tussen ABN Amro en Fortis Bank Nederland niet doorgaan”, was de duidelijke boodschap van Kroes’ woordvoerder. Eerder deze week kreeg Bos ook al uit Brussel te horen dat men nog niet overtuigd was van de rechtmatigheid van de staatssteun aan ING. Kroes lijkt er genoeg van te krijgen dat Nederland in geen van beide dossiers haast lijkt te hebben. Nieuwe onderhandelingen met Brussel zullen weer veel tijd kosten, terwijl er naar verwachting weinig kopers zijn voor bankonderdelen nu concurrenten door de crisis om kapitaal verlegen zitten.

De vakbonden bij de betrokken banken slaan inmiddels alarm. Er moet snel duidelijkheid komen voor de werknemers, die nu al twee jaar – sinds de overname van ABN Amro door Fortis – in onzekerheid leven.

Vanuit de werkvloer klinkt bovendien weinig enthousiasme voor een integratie tussen de banken. Jan Kalff, ex-bestuursvoorzitter van ABN Amro, waarschuwde onlangs dat de integratie lang zal duren, net als de eerdere fusie tussen ABN en Amro die hij meemaakte.

Een nieuwe bloedgroepenstrijd dreigt. Bovendien kost het samengaan duizenden arbeidsplaatsen. Toch zet Bos nog altijd vol in op een samengaan, ondanks zijn pleidooi eerder dit jaar dat banken in de toekomst kleiner moeten zijn om te voorkomen dat zij opnieuw te groot worden om failliet te gaan.

Oud-topman Kees Beuving van Fortis Bank Nederland lanceerde eerder deze maand een radicaal ander plan: splits Fortis op in drie delen. De zakenbank kan – deels als goedmaker van de eerder afgezegde verkoop van HBU – naar Deutsche Bank. ABN Amro kan dan de vermogensbeheerder integreren, en de retailbank zou kunnen fuseren met SNS Reaal. Dat is volgens Beuving goedkoper, houdt het personeel tevreden én – voor Bos niet onbelangrijk – het levert de staat uiteindelijk een veel beter rendement op wanneer het afstand doet van de aandelen in de banken.

De OR van Fortis liet weten niet onwelwillend tegenover dit plan te staan. Voorzitter Tim op ten Noort waarschuwde gisteren nog dat een eventuele fusiebank moeilijk te verkopen zal zijn. Na de aankoop ter waarde van 12,8 miljard volgden een (boekhoudkundige) investering van 6 miljard en een kapitaalinjectie van 2,5 miljard in juni dit jaar. „Ik vraag me echt af of die club straks nog wel verkoopbaar is”, aldus Op ten Noort.

Los van de direct betrokkenen zit ook in de markt voor toekomstige kopers kennelijk niemand echt te wachten op een fusie.