Websites over ziekten vaak onwettig

GezondeScepsis trekt aan de bel: fabrikanten van geneesmiddelen overtreden de reclameregels. Werk aan de winkele voor de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Websites waarop de farmaceutische industrie ’reclame’ maakt voor ziekten en aandoeningen, zijn vaak in strijd met de Geneesmiddelenwet of met de gedragsregels die de branche zelf opstelde.

Dat zegt GezondeScepsis, onderdeel van het Utrechtse Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik, na onderzoek. GezondeScepsis analyseerde 41 medische websites waarop zogeheten symptoomreclame wordt gemaakt voor ziekten die behandeld kunnen worden met geneesmiddelen.

Van de 41 onderzochte sites zijn 34 eigendom van een geneesmiddelfabrikant die een product maakt voor de aandoening. Op zeker 20 sites worden regels overtreden. Zo wordt vaak sluikreclame gemaakt voor middelen, op veel sites worden de middelen van de fabrikant met naam en toenaam genoemd.

De industrie mag voor geneesmiddelen die alleen op recept verkrijgbaar zijn geen publieksreclame maken. De fabrikanten ontwijken dit verbod door op websites alleen de medische klacht (de symptomen van een ziekte) te bespreken. Gewoonlijk kunnen de bezoekers aan de sites een simpele zelftest doen, waaruit bijna altijd blijkt dat het verstandig is een dokter te raadplegen.

Van de 32 websites over een recept-geneesmiddel zijn er volgens GezondeScepsis 23 in strijd met de Geneesmiddelenwet of met de gedragsregels die de branche zelf opstelde.

GezondeScepsis vindt dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) strikter en actiever moet toezien op de websites.

Symptoomreclame is sinds 2003 in Nederland toegestaan na een uitspraak van de Hoge Raad in een zaak van de IGZ tegen Novartis, producent van een medicijn tegen schimmelnagels. Dat middel was destijds alleen op recept verkrijgbaar. Novartis riep tv-kijkers, die last hadden van schimmelnagels op om naar de dokter te gaan. Artsen verzetten zich tegen de campagne, omdat schimmelnagels meer als een cosmetisch probleem, dan als een serieuze aandoening werden gezien.

Door de campagne verdubbelde de omzet van het middel van 15 miljoen euro in 1999 tot 32 miljoen in 2001. De schimmelnagelcampagne werd later bekend door Diggy, het groengele monstertje dat onder een teennagel kroop.