Democraten horen niet in een luie leunstoel te zitten

Wilders degradeert zijn aanhang tot leunstoel-democraten. Zo concludeerde Trouw onlangs in een hoofdartikel naar aanleiding van het besluit van de PVV-voorman om bij de komende raadsverkiezingen slechts in twee gemeenten mee te doen. Nou, dat heeft de krant geweten. Op de internetsite regende het reacties, de meeste negatief. Kort samengevat: de krant had gehoopt op heibel in de gemeenteraden. Nou, mooi niet. En van een degradatie tot leunstoel-democraten is al helemaal geen sprake.

De zwijgende meerderheid, aldus een reactie, is juist uit de luie stoel gesprongen, want door Wilders geactiveerd. Natuurlijk kan hij in nog onvoldoende kandidaten vinden van voldoende kwaliteit. Tenzij hij kiest voor de middelmatigheid van de gevestigde partijen of de chaos waaraan de LPF ten onder ging. Wilders toont inzicht en durf.

En deze reactie op internet is ook veelzeggend: „Deze neerbuigende, hautaine, moreel verheven houding is één van de redenen dat capabele mensen zich niet aanmelden voor de PVV, geen posters durven op te hangen en hun mening voor zich houden. Ze passen ervoor om bedreigd te worden, door een Berufsverbot te worden getroffen of door Trouw gedemoniseerd te worden. Gefeliciteerd daarmee!” Waarvan acte.

Op zichzelf hebben deze internet-lezers geen ongelijk. Voor reguliere politieke partijen is het tegenwoordig al een heidens karwei om geschikte kandidaten te vinden, laat staan voor een jonge beweging. En het is ook een feit dat nog niet zoveel PVV-ers met hun sympathie voor deze partij te koop durven lopen. In zo’n klimaat is het wel zo verstandig om eerst met een klinkende overwinning bij de landelijke verkiezingen vaste grond onder de voeten te krijgen, in het centrum van de macht dus.

Hoe begrijpelijk ook, dat rechtvaardigt nog niet het naïeve geloof dat je de leunstoel kunt verheffen tot een troon, vanwaaraf de burger met de zapknop-, de twitter-toetsen en internet binnen handbereik, de zaken naar zijn hand kan zetten. Dat lucht misschien op dat men zijn zegje heeft gedaan. Maar in de praktijk leidt het tot niks.

Om in een moderne, gecompliceerde samenleving wat voor elkaar te krijgen is het nodig dat burgers de handen ineen slaan. Inderdaad door mee te doen in een politieke partij, in de gemeenteraad, in een netwerk, in een vakbond, of wat dan ook.

De kern van de democratie is dat vrije burgers in een vrij land over hun eigen lot moeten kunnen beschikken. De tragiek is dat dit democratische ideaal op geen enkel moment in de geschiedenis is gerealiseerd. Het lukte de massapartijen in de vorige eeuw niet. En het blijkt ook al een illusie om in dit internettijdperk vorm te geven aan dit ideaal. Zoals hoogleraar journalistiek en nieuwe media Mark Deuze vorige week donderdag op deze pagina betoogde: we zijn wel mondiger geworden, maar tandeloos. We maken ons online ontzettend druk over van alles en nog wat, maar wie gaat er nog de straat op voor zijn of haar idealen? Wie wil er nog actief lid zijn van iets?

Deuze heeft gelijk: de moderne burger heeft wel wat beters te doen. Welnu, voor dit probleem heeft Wilders een interessante oplossing. Je hoeft geen lid te worden van zijn partij, dat is allemaal flauwekul. Het enige wat hij vraagt is om vanuit de luie stoel de knop in te drukken: eens of oneens met zijn verhaal. En zo ja, dan zal hij, Wilders, de mouwen voor u opstropen.

Regeren bij plebiciet heet zoiets in het jargon. En ik moet zeggen: in een leunstoel-democratie is het misschien wel de enige oplossing. Maar zij is niet zonder risico’s: voor je het weet komen we zo in een samenleving terecht waarin zwart en wit de enige kleuren zijn. Daarom, leunstoel-democraten van deze aarde: voor wie nog een beetje hecht aan kleur: sta op en wandel.