Hoe komen we van al die grote grazers af?

Ree en vos zijn de favoriete zoogdieren van Wouter Helmer, verklaarde hij in Zoogdier, het blad van de Zoogdiervereniging. Dat is een vereniging van mensen die zoogdieren leuk vinden.

Helmer, directeur van ARK Natuurontwikkeling, heeft bewonderenswaardig werk verzet. Hij deed baanbrekend vleermuisonderzoek en stond aan de wieg van het uitzetten van bevers, wilde paarden en wisenten. Hij droomt van wolven en wisenten. Ik heb ook jaren gedroomd van woeste bossen met wolven en wisenten. Herstel van het verloren paradijs. Sprookjesbossen en moerassen om in te verdwalen, een Olivier B. Bommellandschap. In Nederland heeft dat misschien even bestaan. Maar de laatste zesduizend jaar is het landschap door landbouwers gevormd. Een afwisselend landschap van hooiland, hei, weiden en akkers, knotwilgen, houtwallen en hagen. Daartussen moeras, water, bos. De soortenrijkdom was enorm. Dat landschap hebben we grotendeels verwoest, en in de delen die we gered hebben, offeren we de planten en dieren op aan grote grazers uit Polen of uit fokkerijen. Grote grazers hebben in korte tijd hun deel van de Oostvaardersplassen in een zandbak veranderd, waar bijna alle broedvogels en kleine grazers zijn verdwenen, inclusief Helmers favoriete ree.

Helmer droomt van wolven. De natuur als safaripark. Hoever gaan we? Sinds vorig jaar grazen wisenten in de duinen bij Overveen. Wisenten hebben in het wild nooit in Nederland geleefd. Wel oerrunderen, maar die bestaan niet meer. Met Heckrund en wisent doe we net alsof. En mammoeten dan? Die grootste grazers zijn ook uitgestorven, maar dan doen we toch ook net alsof? Dan laten we toch olifanten los in de natuur? Overdreven? In Denemarken doen ze het al.

Al die grote grazers. Hoe komen we ooit van ze af?