'Ik schreeuw het niet van de daken’

Niet al te zeer opvallen, is het devies van veel homoseksuele allochtonen. Maar op de Roze Zondag van het Kwakoe-festival is zichtbaar homo zijn juist de bedoeling.

Een bont gezelschap verzamelt zich zondagmiddag in de grote tent van het Kwakoe-festival in Amsterdam-Zuidoost. Extravagant geklede travestieten en transseksuelen genieten van alle aandacht.

Surinaamse en Antilliaanse bezoekers van het multiculturele festival in het Bijlmerpark kijken afwisselend geamuseerd en geërgerd naar mannen in ultrakorte broekjes die elkaar uitbundig zoenen. In zijn doorsnee-outfit van geruit hemd en jeans gaat de Antilliaanse Marlon Reina daarentegen onzichtbaar op in de massa. Reina (38) zet zich in voor de emancipatie van homoseksuele allochtonen zoals hijzelf, maar laat dat uiterlijk niet zien. „Mensen die dat wel doen, zijn belangrijk voor de zichtbaarheid van homoseksuelen. Er zijn ook mensen zoals ik die achter de schermen opkomen voor homoseksuele allochtonen.”

Op de Roze Zondag van het Kwakoe-festival is zichtbaar homoseksueel zijn juist de bedoeling van onder meer COC, FNV Roze en het stadsdeel Zuidoost, waar mensen van 130 verschillende nationaliteiten wonen. Homoseksualiteit is voor sommige etnische en religieuze groeperingen een taboe. Dat los je niet op door onzichtbaar te zijn, zegt stadsdeelvoorzitter Elvira Sweet. „Het gaat erom dat je in deze stad niet gediscrimineerd mag worden en het leven kunt leiden dat je wilt leiden.”

Afgelopen week werden in het centrum van Amsterdam nog twee homo’s mishandeld nadat ze op het Rembrandtplein afscheid van elkaar namen. Een van hen is de organisator van Gay Pride, het homo-evenement dat met de Roze Zondag is begonnen. Wat Sweet betreft, begint de botenparade volgend jaar in Amsterdam-Zuidoost.

Je openlijk als homoseksueel afficheren, is in kringen van allochtonen niet gebruikelijk. Marlon Reina: „Ik kom er tegenover familie, vrienden en collega’s openlijk voor uit, maar ik schreeuw het niet van de daken.” Dat is een veelgehoorde aanpak. Vivian Kort leerde in Suriname om ’niet te provoceren of confronteren’. In Nederland geldt eigenlijk hetzelfde devies, is zijn ervaring. „Als je je niet opdringt als homo, speelt het eigenlijk geen rol. Hier in Zuidoost heb ik nog nooit van iemand last gehad.”

Het COC geeft ondersteuning aan homoseksuele allochtonen, maar vindt dat de emancipatie vanuit de eigen gemeenschap moet komen. Het Surinaams inspraakorgaan wil homoseksualiteit bespreekbaar maken door jaarlijks een bijeenkomst te houden met maatschappelijke en wellicht ook religieuze organisaties, zegt secretaris Stanley Lon-A-Njoe. „Er bestaan in de Surinaamse gemeenschap nog veel taboes. Ons uitgangspunt is dat er een eind moet komen aan achterstelling en buitensluiting van homo’s Niemand mag aan de kant blijven staan.”

Beleidsmakers zijn van goede wil, maar acceptatie is een langdurig en soms ingewikkeld proces. Surinaamse en Antilliaanse groepen hebben een machocultuur, wat niet wel zeggen dat ze per se afwijzend staan tegenover homoseksualiteit. Marlon Reina merkt dat Antillianen nog wel overweg kunnen met uitgesproken homo’s die zich vrouwelijk presenteren. „Daar is wel ruimte voor. Dat zag je bijvoorbeeld zaterdag nog op het Zomercarnaval in Rotterdam. Maar het wordt een heel ander verhaal als je als man behandeld wilt worden terwijl je homo bent. Dat wordt al gauw vreemd en belachelijk gevonden. Blijkbaar moet je een deel van je man-zijn opgeven om als homo erkend te worden.”