Rutte ziet geen zaag bij zijn stoelpoten

Mark Rutte wil aantonen dat de VVD het best de extreme islam kan bestrijden – door de vrijheid van meningsuiting uit te breiden. Als resultaat krijgt hij Joods Nederland over zich heen.

Het voorlichtingsapparaat van de VVD is samen met Mark Rutte en Atzo Nicolaï een waar offensief begonnen.

Het bevestigende antwoord dat de VVD-leider gaf op de vraag of in het kader van de vrijheid van meningsuiting ook de Holocaust moet kunnen worden ontkend, heeft kwaad bloed gezet. In Utrecht werden zelfs VVD-poster beklad met hakenkruizen. Zo had Rutte het in de verste verte niet bedoeld, dus zijn de VVD’ers druk bezig met het uitleggen van de ware toedracht aan (Joodse) organisaties, journalisten en iedereen die daar verder behoefte aan heeft.

De reacties zijn van een totaal andere orde dan toen Kamerlid Nicolaï zijn wetsvoorstel voor uitbreiding van de vrijheid van meningsuiting twee weken geleden presenteerde in het tv-programma ’Buitenhof’. Daarin stelde hij, alweer desgevraagd, dat je – hoe verwerpelijk ook – moet kunnen zeggen dat Joden een gevaar zijn voor de samenleving en homo’s varkens zijn. Ténzij het aanzet tot geweld. De nadruk die Nicolaï legde op die toevoeging, zal een storm van protest hebben voorkomen.

Het voorbeeld dat Rutte voorgelegd kreeg – dat het ook moet worden toegestaan om twijfels te uiten over de genocide op de Joden in de Tweede Wereldoorlog – ligt nog gevoeliger. En, niet onbelangrijk, Rutte begon wel met antwoorden dat Holocaustontkenners ’idioten’ zijn, maar vertelde er niet bij dat dit vrijwel altijd uitgelegd kan worden als aanzet tot geweld, en dus met een omweg alsnog strafbaar zal zijn.

Waar hij maar kan, probeert Rutte het beeld nu recht te zetten dat hij lichtvaardig om zou willen springen met Holocaustontkenners. In zijn nieuwe uitleg ligt de nadruk erop dat het ontkennen van de Holocaust in de meeste gevallen toch strafbaar zal zijn, omdat het vrijwel altijd is bedoeld als aanzet tot geweld.

Met de affaire is niet alleen de aandacht totaal afgeleid van wat de VVD eigenlijk had willen zeggen: dat cartoonisten en columnisten niet bang moeten zijn voor radicale moslims, maar moeten kunnen tekenen en schrijven wat ze willen. Ook wordt er onvermijdelijk weer gesproken over de positie van Rutte als partijleider.

Door zijn antwoord op de ’Holocaustvraag’ rees er kritiek binnen en buiten de partij, die erop neerkwam dat Rutte te nonchalant met dit uiterst gevoelige onderwerp was omgesprongen. De VVD’ers gingen in die lastige discussie bepaald niet unaniem achter hun leider staan. Nee: terwijl de partij het moeilijk heeft in de peilingen, vielen partijgenoten als Wiegel en Van Baalen Rutte openlijk af. De VVD-leider haalt zijn schouders erover op. Er wordt niet aan mijn poten gezaagd, bezwoer hij gisteren op de radio.