Zorg over de grens komt dichterbij

De gezondheidszorg in de hele EU openstellen voor iedereen, dat ging het Europees Parlement te ver. Nu worden de regels wel versoepeld, maar er blijven beperkingen.

Patiënten met zeldzame ziekten en ernstig zieke mensen die op wachtlijsten staan, moeten makkelijker zorg kunnen krijgen in het buitenland. Maar voor de meeste patiënten worden dokters en ziekenhuizen in andere landen niet zomaar vrij toegankelijk.

Het Europees Parlement stemde deze week voor een Europese richtlijn die zorg in het buitenland makkelijker bereikbaar moet maken. De Europese Commissie, die de richtlijn opstelde, wilde alle patiënten het recht geven overal de zorg van hun keuze te zoeken, tegen dezelfde voorwaarden als in hun eigen land gelden.

Maar dat voorstel is stevig afgezwakt. Veel EU-lidstaten en veel Europarlementariërs zijn huiverig voor een vrij Europees patiëntenverkeer. Zij vrezen dat verzekeraars voor onverwachte kosten komen te staan of dat zorgverleners overspoeld worden door buitenlandse patiënten. üf ze zijn gewoon tegen Europese harmonisatie van de gezondheidszorg. Veel Oost-Europese landen maakten zich zorgen over minimumnormen voor de gezondheidszorg, maar die komen er niet.

In het voorstel zoals dat nu is aangenomen, hebben patiënten in principe wel het recht om zorg over de grens te zoeken. Maar de lidstaten kunnen zelf een systeem invoeren dat toestemming vooraf vereist. Ook zou de grensoverschrijdende zorg niet vanzelfsprekend zijn in het geval van orgaantransplantatie of langdurige medische behandelingen.

Patiënten die aan zeldzame ziektes lijden, moeten wel vrij zijn in hun zorgkeuze. Zij hebben immers nu lang niet overal de mogelijkheid om een goede behandeling te krijgen. Spoedeisende hulp is vanzelfsprekend al langer overal toegankelijk.

Voor Nederlandse patiënten zal er waarschijnlijk niet veel veranderen als de nieuwe regels ingevoerd worden. Of dat gebeurt, hangt af van de ministers van gezondheidszorg die in juni overleggen.

„Nederland is op dit punt geen probleemland”, aldus VVD-Europarlementariër Jules Maaten. „Maar in Scandinavië doen ze heel moeilijk over mensen die zorg willen in andere landen, omdat ze hun eigen systeem superieur vinden. Net als in Groot-Brittannië. Ondertussen zijn er juist in die landen lange wachtlijsten. Spanje vreest voor een toevloed van buitenlandse patiënten, zoals ouderen die daar overwinteren.”

Naast de VVD is ook het CDA enthousiast over de nieuwe regels. SP stemde tegen, omdat de ’marktbelangen nu boven de patiëntenbelangen gesteld worden’. De PvdA had om dezelfde redenen twijfels en heeft zich onthouden.