Hoe kan de samenleving zich nog het beste beschermen tegen het ontketende individu?

opinie Geen terroristische actie. Dat klopt in zoverre dat het voor hands onaannemelijk is dat de dood en verderf zaaiende actie van Karst T. ingegeven is door een groepering die het op onschuldige burgers en/of de koninklijke familie heeft voorzien. Evenmin lijkt zijn actie te zijn ingegeven door een radicale ideologische- en/ of godsdienstige opvatting, zoals in het geval van Volkert van der G. en Mohammed B, die het op zichzelf rechtvaardigt om van een terreurdaad te spreken.

Wat het dan wel is, laat zich nauwelijks in woorden vangen. De verklaring van het Openbaar Ministerie dat het om een bewuste actie tegen de koninklijke familie ging, is wat dat betreft niet echt verhelderend. Moeten we in het verlengde daarvan spreken van een aanslag? Dat veronderstelt opzet en hoe verhoudt zich dat met het gekozen wapen van een lichtgewicht auto tegen een loodzware bus? Vooralsnog houd ik het daarom op een actie van een in alle opzichten losgeslagen en ontketend individu.

Met dat ik dit schrijf roep ik een reeks lastig te beantwoorden vragen over me af. Karst was geen gek, althans hij stond niet als zodanig bekend. Een ’normaal’ iemand dus, tamelijk onopvallend, een binnenvetter misschien, die zich nochtans ontpopte als een niet van zijn schema af te brengen tijdbom. Wat moeten we daar als samenleving mee? Toen Beatrix trouwde stond het land op zijn kop en kwam er een rookbom tot ontploffing. En toen zij ingehuldigd werd als vorstin werden de straatstenen in de hoofdstad uit het plaveisel gerukt. Zulke acties zijn misschien ook onbesuisd, maar daar kunnen we tenminste iets mee.

En inmiddels weten we ook wat ons te doen staat als het om terroristische acties gaat. Niet dat die inzet waterdicht is, verre van dat. Maar we vleien ons wel met het idee dat we doen wat we kunnen. En (ik waag het bijna niet op te schrijven) we zouden het ook geweten hebben als Karst geen autochtoon was, maar als Mohammed ter wereld was gekomen. De Koninginnedag zou ongetwijfeld niet als een nachtkaars zijn uitgegaan, maar juist zijn opgelaaid.

Wat te doen met de Karsten onder ons? De op zichzelf terug geworpenen die in het binnenste van hun huiskamer rondtollen in hun krankzinnige gedachten? Een Volkert van der G. viel misschien nog te traceren, vanwege zijn kille fanatisme en zijn buitensporige actiebereidheid. Maar zo’n onopvallende binnenvetter? Zo iemand die alleen maar als individu bestaat, die het plotseling teveel wordt en die voor zijn ontketening doelgericht het toneel kiest dat op dat moment de grootste aandacht heeft?

Het spookbeeld dringt zich op dat we deze podia in forten moeten veranderen. Ik hoop het niet. Eens temeer klemt de vraag, hoe we ons nog het beste tegen het ontketende individu kunnen beschermen?