De strijd van de woedende oudere

De protestgeneratie gaat met pensioen, maar blijft zich roeren. Na gevechten over gelijkheid voor vrouwen en homoseksuelen, is de strijdbijl niet begraven. Er staat bij de strijdlustige 55-plusser een nieuwe queeste op de agenda: de emancipatie van gepensioneerden.

Het plan voor ouderenpartij OOK U zag deze week het licht. En gepensioneerden weten zich nu gesteund door een manifest en strijdlied van De Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen (NBP).

De emancipatie is nodig. Ouderen voelen zich monddood gemaakt nadat zij met pensioen zijn. In besturen van pensioenfondsen zitten vakbonden, maar die komen volgens de gepensioneerden alleen op voor werknemers die bondscontributie betalen. Wie zit er voor hen in het bestuur? Zeker nu het slecht gaat met de fondsen, willen ouderen hun belang behartigd zien.

Hoe groot de woede is over de hun opgelegde onmondigheid, bleek dinsdag tijdens het lustrumcongres van de NBP. De leden raakten er niet over uitgeraasd dat zij na acht jaar soebatten nog steeds geen zetel in het bestuur van hun pensioenfonds hebben. Ze krijgen geen inflatiecorrectie meer op hun pensioen, worden misschien zelfs gekort. En daartegen kunnen ze niet eens protesteren, klagen zij.

VVD en D66 zijn het daarmee eens en dienden een wetsvoorstel in om gepensioneerden die zetel te geven. CDA en PvdA zijn tegen. Met name de opstelling van het CDA maakte op het congres heftige emoties los. Kamerlid Omtzigt werd ’een kleine Donner genoemd’, die ’niets voor de ouderen doet’.

Toch voerde Omtzigt, gesteund door PvdA-Kamerlid Tang, geen onredelijke argumenten aan. Beiden vinden dat het bestuur van een pensioenfonds een evenwichtige belangenafweging moet maken. Die afweging mag niet gedomineerd worden door één partij. Gepensioneerden zijn niet de enige deelnemers aan de fondsen. Het zijn de actieven en de werkgevers die de premies betalen. Die gaan omhoog als het slecht gaat. Ook actieven voelen herstelmaatregelen in hun portemonnee. Als gepensioneerden een zetel krijgen, moet je er dan ook niet één geven aan jongeren? En aan vrouwen, die zo’n karig pensioen opbouwen omdat ze in deeltijd werken? En aan allochtonen, die vaak een AOW-gat hebben? Er zijn zoveel betrokkenen. Wie kan de juiste afweging maken?

Die taak is nog steeds voorbehouden aan de bonden. Nu wreekt zich dat die steeds minder mensen vertegenwoordigen. Jongeren zitten er nauwelijks meer in. Vooral de blanke, mannelijke 50’er of 60’er is er vertegenwoordigd. En ouderen. Ouderenbond Anbo sloot zich onlangs aan bij de vakcentrale FNV. Anbo is er nu een van de grootste bonden. De FNV zal naar hen luisteren.

Dus als er één groep profijt heeft van de huidige bestuurssamenstelling, is dat die van de 55-plussers. Toch wantrouwen zij hun vertegenwoordiging. Het zijn de vakbonden die dat wantrouwen moeten wegnemen, eerder dan OOK U of de NBP.