Kabinet verdrinkt in Zeeuwse polder

Met het besluit niet te ontpolderen zet het kabinet zijn geloofwaardigheid én de natuur op het spel.

Het besluit van afgelopen vrijdag om de Hedwigepolder aan de Westerschelde niet te ontpolderen, is dramatisch voor de natuur en voor de bestuurlijke geloofwaardigheid van het kabinet.

Na de Waddenzee is de Westerschelde het meest unieke natuurgebied van ons land. Nergens in Noordwest-Europa is een open estuarium van zo’n omvang en kwaliteit. Honderdduizenden trekvogels en tal van andere organismen zijn mede afhankelijk van de Westerschelde.

De staat waarin de natuur in de Schelde verkeert, is echter belabberd. Dat komt vooral door de herhaalde verdiepingen van de vaargeul naar Antwerpen, alsook door het nauwe keurslijf van dijken waarin de getijderivier gevangen wordt gehouden. Hierdoor heeft de rivier te weinig ruimte om platen, slikken en schorren, die zo cruciaal zijn voor dit soort zeldzame natuursystemen, te behouden en te vormen.

De enige manier om in dit systeem iets aan natuurherstel te doen, is het vergroten van het oppervlak waarin de rivier zich kan bewegen. Met andere woorden: ontpolderen. Vele studies en rapporten, tot en met dat van de Commissie Natuurherstel Westerschelde onder leiding van oud minister Ed Nijpels, geven dan ook aan dat er ontpolderd zal moeten worden.

In het verdrag tussen Nederland en Vlaanderen over de Schelde heeft de Nederlandse regering zich niet alleen verplicht tot de volgende verdieping van de vaargeul, maar nadrukkelijk ook tot het realiseren van nieuwe getijdennatuur. Aan Nederlandse zijde moet 600 hectare en aan Vlaamse zijde ruim 1000 hectare nieuwe natuur komen voor herstel van een ’natuurlijke’ Schelde.

In Vlaanderen is al begonnen met de uitvoering. In Nederland zou 300 van de 600 hectare gerealiseerd moeten worden in de Hedwigepolder. Een polder, eigendom van één grootgrondbezitter, bewerkt door enkele pachters en ’beladen’ met emoties over het teruggeven van kostbaar agrarisch land aan het water.

Door nu te besluiten dit gebied niet te ontpolderen, geeft de regering aan dat het de belangen van toekomstige generaties bij een adequate bescherming van natuur met internationale allure, ondergeschikt acht aan emoties. Ondenkbaar als het zou gaan om het opofferen van datzelfde kostbare agrarisch land aan een nieuwe woonwijk of industrieterrein.

Met deze opstelling geeft het kabinet een zeer ongeloofwaardig en moreel verwerpelijk signaal af aan andere landen die het niet nauw nemen met de natuur. Bovendien laat de regering zien weinig waarde te hechten aan een zeer zorgvuldig besluitvormingsproces dat tot nu toe tussen Nederland en Vlaanderen heeft plaatsgevonden.

Het alternatief waarmee de regering komt om buitendijks natuur in de vorm van schorren aan te leggen, is evenmin geloofwaardig. Daarmee wordt de ruimte voor de rivier juist verkleind. Dat biedt niet alleen geen soulaas voor de natuur, maar is ook nadelig voor de veiligheid. En het kost de belastingbetaler maar liefst 170 miljoen extra.

Het ontpolderingsbesluit van de Hedwigepolder had model moeten staan voor de uitvoering van andere delen van het Nederlands natuurbeleid, zoals de realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur. Daar is bestuurlijke lef en een rechte rug voor nodig. Uitvoering van projecten voor behoud van biodiversiteit en natuur in dit land worden alleen maar urgenter.

Los van het feit dat het bizar is dat het kabinet gezwicht is voor de emoties, is de kans groot dat het juridisch geen solide besluit is. En dat het strijdig is met afspraken waar Nederland zich in internationaal verband aan gebonden heeft.

Het Kabinet weet dat het waarschijnlijk niet uitvoerbaar is. Daarmee speelt het kabinet een dubieus spel richting de belanghebbenden door hen hoop te geven dat de ontpoldering niet doorgaat. En nog dubieuzer is dat het Kabinet ons dwingt om de bestuursrechter te vragen of wij het verkeerd begrepen hebben, en ons vraagt om deze misstap aan te vechten. Een vorm ook van vertraging, die wij niet willen en waar niemand op zit te wachten, maar die nu onvermijdelijk is.

Vogelbescherming zal zich in ieder geval samen met andere organisaties blijven inzetten voor het leefgebied voor vogels. In het belang van de leefbaarheid en kwaliteit van ons land en van daadwerkelijk natuurherstel in de Westerschelde.