We mogen weer stemmen voor Europa

Op 4 juni zal er weer taart zijn in huize Breedveld. Want dan mogen we weer stemmen, voor het Europees parlement dit keer. Verkiezingen zijn een feest van de democratie, zegt Willem Breedveld. Onze commentator gaat na het verlaten van het stemhokje steevast naar de banketbakker.

Dat zouden meer mensen moeten doen op 4 juni. Maar het ziet er niet naar uit dat het een geweldig feest gaat worden. Sinds 1979, de eerste keer dat we het Europees parlement mochten verkiezen, is de opkomst alleen maar gedaald. Vijf jaar geleden nam nog geen 40 procent van de Nederlanders de moeite zijn stem uit te brengen.

Dat is voorstelbaar, want Europa is ingewikkeld, ondoorzichtig en ver weg. En het is jammer, want Europa is fascinerend, succesvol en van levensbelang voor de Nederlandse economie. Nederland is een van de oprichters van de Europese Unie en architect van het landbouwbeleid, een van de eerste terreinen waarop de Europese eenwording vorm kreeg. Maar Nederland heeft een haat-liefdeverhouding met Brussel. Alle lidstaten hebben dat; ze zien het belang dat ze hebben bij Europese integratie, maar als er beslissingen genomen moeten worden die de kiezers niet behagen is het erg handig om te zeggen dat het moet van Brussel.

In de verkiezingsprogramma’s wijden de meeste partijen warme woorden aan Europa. Dat ze in de praktijk vaak nationaal belang zwaarder laten wegen dan Europese samenwerking is in de programma’s moeilijk te zien. Wie sceptisch is over verdere Europese integratie heeft op het oog weinig te kiezen. Als je op de verkiezingsprogramma’s afgaat kom je als euroscepticus uit bij de PVV, terwijl je om heleboel goede redenen misschien helemaal niet tot de aanhang van Wilders gerekend wilt worden.

Dat probleem is alleen op te lossen door een goed politiek debat over Europa en door bezinning op de eigen positie in de Europese integratie. Om dat te stimuleren lanceerden we deze week het EU Kieskompas (www.trouw.nl/kieskompas). Zo’n Kieskompas hadden we voor het eerst bij de Kamerverkiezingen van 2006. Het was een initiatief van politicoloog André Krouwel. Krouwel heeft het concept sindsdien verder ontwikkeld.

Het EU Kieskompas dat nu op onze site te vinden is, is een heerlijk ding. Je geeft antwoord op een dertigtal stellingen om je positie te bepalen. En vervolgens zie je welke partij het dichtst bij jou staat. En niet alleen in Nederland, dat is het mooie. Voor dit EU Kieskompas hebben Krouwel en de zijnen de verkiezingsprogramma’s geanalyseerd van meer dan driehonderd partijen in de hele EU. Dat levert een complete kaart op van het Europese politieke landschap, van de Catalaanse Groenen in de linkerbovenhoek tot de UK Independence Party rechtsonder. En je vindt daarin je eigen plek.

Ik blijk het erg goed te kunnen vinden met de Parti Ouvrier Socialiste Luxembourgeois (ik wist niet eens dat Luxemburg socialisten had), maar ook de milieupartijen in Estland en Slovenië zijn het grotendeels met mij eens. Je kunt desgewenst op iedere gemeten factor zien welke partij in Europa jou het meest na staat. Probeer het, op www.trouw.nl/kieskompas.

Krouwel heeft in alle EU-landen mediapartners gevonden voor dit Europese Kieskompas. In de hele Unie zullen kiezers de vragen invullen. Dat gaat Trouw een schat aan informatie opleveren over de kiezersbewegingen in de aanloop naar 4 juni. We zullen er de komende zes weken rijkelijk uit putten.