Studie naar ivf-medicijn opgeschort

De Inspectie voor de Gezondheidszorg stelt een onderzoek in naar een geneesmiddelstudie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. De studie is ’tijdelijk’ stilgelegd.

Een net begonnen onderzoek naar de werking van een medicijn bij reageerbuisbevruchting (ivf) is opgeschort omdat de afdeling reclametoezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg wil nagaan of er bij de studieopzet onregelmatigheden zijn geweest.

In het onderzoek staat het hormoonmiddel Cetrotide van fabrikant Merck Serono centraal. De fabrikant sponsort de universiteit met 400.000 euro. Merck geeft Cetrotide niet gratis aan de onderzoekers, zoals meestal bij geneesmiddelenonderzoek. De vrouwen krijgen het middel op recept voorgeschreven, waardoor de kosten voor rekening komen van zorgverzekeraars. Eén injectie Cetrotide kost circa 40 euro.

Een concurrent van Merck, het bedrijf Ferring, diende recent protest in tegen de studieopzet. Volgens Ferring is het onderzoek er vooral op gericht het voorschrijven van Cetrotide te stimuleren. „Het is een commerciële studie’’, aldus Ferring. Het bedrijf produceert ook een ivf-middel en heeft een marktaandeel van 70 procent. Ferring vindt het niet juist dat Cetrotide als enige middel in het onderzoek is opgenomen.

Een klacht tegen Merck bij de Codecommissie geneesmiddelenreclame werd recent afgewezen. Begin juni buigt het zelfreguleringsorgaan van de farmaceutische sector zich over het hoger beroep van Ferring. Ferring maakte ook bezwaar bij de Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC) van de Utrechtse universiteit, die de studie goedkeurde. Het bedrijf wilde een hertoetsing. Ook dat werd afgewezen.

Het onderzoek wil antwoord op de vraag of het zin heeft om tijdens de vruchtbaarheidscyclus eerder te beginnen met een ivf-hormoonbehandeling. Het academische ziekenhuis in Utrecht leidt het onderzoek waarvoor ruim 2400 vrouwen tussen de 18 en 39 jaar zullen worden benaderd. Wereldwijd is nooit eerder zo’n grote ivf-studie gedaan.

Volgens de leider van het onderzoek, de Utrechtse ivf-deskundige Nick Macklon, waren er via zijn ziekenhuis negen vrouwen geselecteerd voor deelneming. Het onderzoek wordt gehouden in nog zeventien andere ivf-centra in Nederland. Ook daar is de rekrutering van patiënten voorlopig stilgelegd.

Volgens de universiteit Utrecht is de studie ’Optimalisatie behandeling Cetrotide’ niet opgezet om het marktaandeel van Merck te vergroten. De fabrikant zou geen invloed hebben gehad in de studieopzet en Merck heeft volgens hoogleraar Macklon geen bemoeienis met een eventuele publicatie van het resultaat in een wetenschappelijk blad.

Het onderzoek is onafhankelijk, zegt een woordvoerster van de universiteit. „Wij zien het onderzoek van de inspectie met vertrouwen tegemoet, ook omdat de codecommissie geneesmiddelenreclame en de METC geen bezwaren hebben geuit.”