’Nederlandse politici geven Brussel de schuld’

Komen de regels waarover wij zuchten uit Den Haag of uit Brussel? De Keuringsdienst van waarde onderzocht de Brusselse invloed op het leven van de Europese burger.

Hanneke Kuppens maakt al twintig jaar rauwmelkse kaas. Door de melk niet te pasteuriseren, behoudt ze de bacteriën en enzymen die zorgen voor een volle smaak. Om ervoor te zorgen dat er geen Nederlanders doodgaan aan Kuppens’ kazen, wordt de kaasmaakster meerdere keren per maand gecontroleerd. Maar aan welke regels moet ze voldoen – Nederlandse of Europese?

Politicologen hebben onlangs geschat dat meer dan de helft van de regelgeving waarmee we te maken hebben, uit Brussel komt. Televisiemakers Roland Duong en Teun van de Keuken, bekend van de Keuringsdienst van Waarde, kwamen tot een andere conclusie: Nederlandse politici gebruiken Europa vaak als zondebok. „Europa schrijft niet voor dat Hanneke Kuppens, bij wie in twintig jaar geen foute kaas is aangetroffen, drie keer per maand moet worden gecontroleerd”, zegt Van de Keuken. „Dat doet Nederland zelf..”

Wat wil het geval? Nederland is vaak roomser dan de paus en interpreteert Europese regelgeving strikter dan andere landen, is de ervaring van de tv-makers. Goldplating, heet dat fenomeen. Van de Keuken bezocht op het Italiaanse Sardinië kaasboeren, die hem gnuivend toelachten om het idee dat hun kazen gecontroleerd worden door een instantie – ze zien nooit een controleur. De grote kaasfabrieken wel. In Frankrijk worden streekboeren net als in Nederland gecontroleerd, maar hoogstens twee keer per jaar, zegt een kaasexpert in de documentaire.

De twee televisiemakers zeggen dat ze na het maken van de serie, vanaf vanavond op televisie te zien, eerder Nederlandsceptisch dan Eurosceptisch zijn geworden. „Nederlandse politici geven Brussel de schuld en doen alsof ze er zelf niet bij waren toen Europese regels tot stand kwamen”, verwondert Van de Keuken zich. „Bovendien doet Den Haag er vaak nog een schepje bovenop. Glazenwassers bijvoorbeeld, mogen niet meer op hoge ladders werken. Het zijn vakbonden die in Den Haag hebben geklaagd dat ze met de Europese regels niet uit de voeten konden en Nederlandse politici hebben toen Europese regels strakker geïnterpreteerd, waardoor de controle beter te regelen is. Maar glazenwassers zeggen: we mogen van Brussel niet meer op de ladder staan.”

Dat neemt niet weg dat Duong en Van de Keuken ook kritisch kijken naar het reilen en zeilen in het Brusselse. Van de Keuken: „We hebben een uitzending gemaakt over de autolobby daar. Lobbyisten van de industrie zitten samen met parlementariërs in allerlei praatclubjes en adviseren hen. Parlementariërs krijgen bovendien korting op auto’s: elk merk heeft in Brussel een zogeheten afdeling diplomatic sales. Tamelijk onthutsend. Die schimmige voordeeltjes beïnvloeden voorstellen. Nog zoiets: een van de parlementariërs die we spraken was vroeger car designer, de rapporteur van het Europarlement op het gebied van verkeersveiligheid heeft vier keer Parijs Dakar gereden.”

De Nederlandse burger heeft daar nauwelijks of geen weet van. „In een democratie is transparantie erg belangrijk”, vindt Van de Keuken. „Het moet duidelijk zijn wie in Brussel wat doet en met welke motieven. Het is raar dat er op tv geen wekelijkse rubriek bestaat over Europese politiek. Mensen worden te weinig geïnformeerd om een goed oordeel over Europa te kunnen vormen. Laat zien wat daar werkelijk gebeurt.”