Vliegenvangers met verhuisplannen

Bonte vliegenvangers missen hun rupsenmaaltijd omdat eikenbladeren en rupsen zo vroeg paraat zijn. Vliegenvangers zouden naar Zweden kunnen vluchten, waar de rupsen ook steeds eerder pieken, maar toch later dan bij ons. De Zweedse vliegenvangers komen daar te laat, zoals de Nederlandse hier te laat komen. Die Zweedse kunnen niet eindeloos opschuiven, het houdt een keer op. Verhuizen schuift dus het probleem door.

Tenzij Nederlandse vliegenvangers hun genen verspreiden in de Zweedse populatie, genen die een neiging tot vroeg trekken veroorzaken. Om te achterhalen of vroeg of laat trekken genetisch bepaald wordt, worden honderden vliegenvangers geringd. Als de nakomelingen van vroege broeders zelf ook vroeg broeden, wijst dat op erfelijke aanleg. Vorig jaar broedde een bonte vliegenvanger in Drenthe, die 700 kilometer verderop was geringd, in Engeland. De vogels zijn blijkbaar mobiel genoeg voor een tripje naar Zweden. De Groninger bioloog Christiaan Both wil het effect van zo’n verhuizing bekijken.

Hij wil enkele vogels naar Zweden brengen, met nestkast en al, en ze in een kooi laten acclimatiseren. Hij probeert zo’n verhuizing eerst in Drenthe uit. De vogels wennen snel aan de kooi en leggen gewoon eieren. Ik mag van veilige afstand kijken. Het vrouwtje fladdert rond, het mannetje pikt meelwormen op, ze verzamelen nestmateriaal dat in de kooi is gelegd. Na drie dagen mag de kooi open, daarna helemaal weg. Zo wennen de vogels geleidelijk aan de nieuwe toestand. Ik ben benieuwd naar de afloop, en krijg antwoord per mail: „Het mannetje is vermoedelijk gepakt door een sperwer, door het gaas, veel veertjes. Er zit er alweer een nieuw mannetje, dus wie weet gaat de vrouw verder met een andere man!”