‘Auteursrechten zijn niet van deze tijd’

weblog Met de opkomst van internet is alles anders geworden. Volgens sommigen betekent dat ook dat de auteursrechten moeten worden afgeschaft. Dankzij internet kan iedereen zijn creativiteit met anderen delen. Dan past het niet, zo zeggen de critici, om vast te houden aan wettelijke bescherming van de rechten van degene die iets maakt.

De Auteurswet komt uit het papieren tijdperk, in ons digitale tijdperk moet deze worden gewijzigd. De Stichting copyright en nieuwe media, waarin bloggers samenwerken, is een van de partijen die dit nastreeft.

Toch is hier veel op af te dingen. Of we nu papier of internet als medium gebruiken, feit blijft dat creativiteit gedijt als degene die iets maakt er ook iets aan heeft. Er zijn landen waar auteursrechten niet of nauwelijks worden beschermd. Elke zanger wordt illegaal gekopieerd, van elk boek verschijnen roofkopieën en ook software is nauwelijks beschermd. Wie denkt dat die vrijheid leidt tot een bloeiende, innovatieve omgeving vergist zich. Er verschijnen dan weinig boeken en cd’s, zangers en schrijvers kunnen niet leven van hun werk omdat het gekopieerd wordt, en innovatie op IT-gebied komt ook niet tot stand. Creativiteit en vernieuwing hebben bescherming nodig, in de zin dat degene die iets maakt daar de rechten over moet krijgen en die rechten moet kunnen beschermen.

Maar de reageerder op deze blog die vraagt of op zijn reactie dan ook auteursrecht zit, stelt een goede vraag. Journalisten zijn bepaald niet de enigen die iets van waarde maken. Auteursrecht kun je voorbehouden als je iets creatiefs doet. De rechter moet bepalen wanneer daarvan sprake is, er zijn ongetwijfeld grensgevallen.

Maar er zijn ook heel duidelijke gevallen. Onze freelance medewerker Elwin Verheggen bijvoorbeeld bericht uit oorlogsgebieden. Onlangs lag hij in het Afrikaanse Darfur dagen onder vuur. Trouw probeert hem zo goed als dat kan te steunen, met naast betaling voor zijn werk ook vergoeding van onkosten en uitleen van een satelliettelefoon zodat hij contact kan houden met Nederland. Elwin liet vluchtelingen aan het woord die anders niet gehoord zouden worden. Wie denkt dat media in de rij staan om het werk van zo’n verslaggever te plaatsen, vergist zich; de aandacht voor Darfur is vrij gering. We plaatsen zijn berichten op de site van Trouw om een zo breed mogelijk publiek te wijzen op wat we bieden aan nieuws, ook als het gaat om oorlogsverslaggeving uit een enigszins vergeten gebied. Wie dit vervolgens kopieert en op zijn eigen site plaatst, schendt het auteursrecht van een auteur die niet zonder gevaar dit werk geleverd heeft.

Het maken van nieuws kost geld, niemand kan gratis naar Afrika. Als we zouden accepteren dat mensen deze productie overnemen, met hun eigen banners op hun eigen site, hebben de freelance auteur en Trouw geen enkele kans om de kosten van deze oorlogsverslaggeving terug te verdienen. Dat moet worden voorkomen want ook in de toekomst moet er worden verslagen wat er gebeurt, ook in moeilijk bereisbare landen.

Het gaat niet om het medium, om papier of internet. Het gaat om de inhoud. Trouw is vastberaden door te gaan, op papier maar ook digitaal, met het brengen van het nieuws, en dat doen we ook uit gevaarlijke gebieden en over vaak vergeten onderwerpen. Auteursrechten dienen om dat mogelijk te maken.