Een Amsterdams project dat wel lukt

Op kostbare bouwprojecten rust in Amsterdam geen zegen. De ver- en nieuwbouw van Amstelhof tot Hermitage is een uitzondering.

Met nog net twee maanden te gaan ligt de verbouwing en herinrichting van Amstelhof tot Hermitage Amsterdam geheel op schema. Deze week is de ruwbouw praktisch gereedgekomen.

Vanaf vandaag wacht de inrichting van de eerste tentoonstelling die samen met het geheel vernieuwde complex aan de Amstel op 20 juni voor het publiek wordt geopend. Daarmee wordt een project afgesloten dat in slechts twee jaar zonder enige hapering en met nauwelijks tegenwerking in de vorm van klachten of bezwaarschriften tot stand heeft kunnen komen.

Helemaal nieuw is de aanwezigheid van de Hermitage Amsterdam aan de Amstel niet. Al in 2004 werd aan de Nieuwe Herengracht een negentiende-eeuws pand in gebruik genomen dat ooit deel uit maakte van een verpleeghuis. Dit gebouw vormt nu ook onderdeel van het totale complex. Gelijk met de opening van de Hermitage komt hier ’Hermitage voor kinderen’, een museale werk- en speelplaats voor kinderen. Die is via een binnendoorgang aan het museum verbonden.

Daar zijn, verspreid over twee grote vleugels, voortdurend tentoonstellingen te zien. De vleugels bereiken een forse hoogte doordat de vloeren van de oorspronkelijke tussenetages zijn weggehaald. Ook het dak is open geknipt zodat daglicht kan toetreden.

Bijzonder is de luchtbehandeling in de vleugels: door middel van zogeheten nozzles (luchtkanonnen met een mondje in het plafond) wordt de lucht op een constante temperatuur en luchtvochtigheid de zaal ’ingeschoten’. Via plinten in de zijmuren wordt de lucht dan weer afgezogen. Naast de vleugels komen twee straten met in totaal 42 kabinetten.

Voor de kunst biedt het museum een oppervlak van een kleine 4000 vierkante meter. Het hele complex, inclusief het Grand Café, het auditorium en de binnentuinen, telt bijna 10.000 vierkante meter. De vleugels kunnen in een strak ritme van inrichten en afbreken tegen elkaar in worden gewisseld. Elke vleugel is zo groot dat ze een aparte tentoonstelling kan herbergen.

Dit uitgangspunt wordt alleen verstoord met de openingsexpositie. Die is met meer dan 2200 objecten zo groot dat het hele complex er mee kan worden ingericht. Deze tentoonstelling wordt toepasselijk gewijd aan het keizerlijke hof in Sint-Petersburg. De Russische tsaren resideerden in het Winterpaleis aan de Neva. In het voormalige keizerlijke onderkomen huist sinds vele decennia het Russische Staatsmuseum de Hermitage. De Hermitage Amsterdam is een dependance van Sint-Petersburg, waar kunst en cultuur uit Rusland is te zien. Hermitage Amsterdam kan overigens ook aankloppen bij andere musea in de Russische havenstad.

De Hermitage Amsterdam, die de monumentale voorgevel aan de Amstelzijde ongemoeid heeft gelaten, (het zeventiende-eeuwse classicistische front staat op de Monumentenlijst), wordt verbouwd naar een plan van architect Hans van Heeswijk. Hij wilde een museum dat in niets zou verwijzen naar de sprookjesachtige Hermitage in Sint-Petersburg. Door van glas en staal gebruik te maken en juist geen marmer en achttiende-eeuwse kleuren is een transparant en publieksvriendelijk complex ontstaan dat goed kan dienen als doorgeefluik van de Russische cultuur.