Was de DDR echt zo minderwaardig?

weblog Dit jaar viert Duitsland twee grote feesten. Zestig jaar geleden werd de Bondsrepubliek gesticht. En twintig jaar geleden maakte de val van de Muur een einde aan de DDR. Het eerste is vooral een feest voor de Duitsers in het westen, het tweede vooral voor die in het oosten. Als dat maar goed gaat..

Tussen oost en west wil het nog altijd niet boteren. De Ossi's klagen dat de Wessi's hen als tweederangsburgers burgers behandelen. De Wessi's vinden dat de Ossi's nog half in het verleden van de DDR leven. De Ossi's vinden de Wessi's arrogant, de Wessi's vinden de Ossi's achterlijk.

De Muur mag dan zijn gevallen, in de hoofden van veel Duitsers staat die nog fier overeind.

Hoe gevoelig het allemaal ligt, bewijst de kersverse Berlijnse tentoonstelling 'Zestig jaar, zestig kunstwerken'. Daarmee vieren de West-Duitsers de bloei van hun kunst in het tijdperk van hun zestigjarige grondwet. 'De kunsten en de wetenschappen zijn vrij' staat in die grondwet geschreven. De zestig getoonde werken moeten aantonen wat voor moois die vrijheid heeft opgeleverd. Het initiatief voor de tentoonstelling kwam van het West-Duitse energieconcern RWE en het West-Duitse boulevardblad Bild.

Logisch dat er op die tentoonstelling geen kunstwerken uit de DDR te zien zijn. Want daar heerste geen vrijheid en werd er dus ook niets moois gemaakt. Zo zien de samenstellers dat. "Voor de ontwikkeling van de kunst speelt de DDR geen rol," zei een van hen bij de opening.

Maar de beroemdste 'West-Duitse' schilders die er te zien zijn, groeiden op in de DDR (Baselitz, Richter, Penck). En de beroemdste schilders van na de val van de Muur ook (Rauch, Mattheuer).

De reacties op de tentoonstelling zijn verontwaardigd. Een toonbeeld van West-Duitse arrogantie, luidt het oordeel. Zelfs de West-Duitse criticus van het beschaafde West-Duitse weekblad Die Zeit springt uit zijn vel over zo veel dedain voor de DDR. Enkele citaten: 'propagandashow', 'overwinnaarsesthetiek', 'onderonsje van de west-maffia', 'rigide', 'dogmatisch', 'geborneerd'.

Fijntjes herinnert Die Zeit nog even aan de aloude wijsheid dat juist onder dictaturen niets zozeer bloeit als de kunstzinnige verbeelding. En het is echt zo: van de kunstenaars, schrijvers, theater- en filmmakers die momenteel in Duitsland de toon aangeven, heeft een onevenredig groot aantal zijn wortels in de DDR.

'Zestig jaar, zestig kunstwerken': een toonbeeld van West-Duitse arrogantie.

www.60jahre-60werke.de