Noord-Holland op vingers getikt

Administratieve chaos, onvoldoende financieel toezicht en ’handig financieel beleid’ leidden ertoe dat Noord-Holland 78 miljoen euro verloor.

„Ik begrijp niet waarom we als overheden genoegen moeten nemen met zulke lage rendementen. We zijn een dief van onze eigen portemonnee en die van de burger.”

Eind mei 2008 beklaagt gedeputeerde Ton Hooijmaijers zich nog tegenover vakblad Binnenlands Bestuur over de beperkte beleggingsmogelijkheden van Noord-Holland. Een paar maanden later is duidelijk dat de provincie zelfs binnen de strakke regels bijna 100 miljoen euro dreigt kwijt te raken: 78 miljoen stalde zij bij het IJslandse Landsbanki, en 20 miljoen bij een Duitse dochter van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers.

Gisteren nam Harry Borghouts, Commissaris van de koningin in Noord-Holland, het rapport van de onderzoekscommissie naar de verloren miljoenen in ontvangst. Die oordeelt hard: de provincie heeft de eigen financiële regels overtreden, de administratie was niet op orde en niemand hield zicht op de risico’s.

Slechts één man, de treasurer, bleek zich in Noord-Holland bezig te houden met het aantrekken en uitzetten van geld. Die werd onvoldoende aangestuurd en had bovendien geen vervanger bij ziekte of vakantie. De besluiten van de treasurer moesten worden goedgekeurd, maar nergens was vastgelegd hoe.

De commissie is buitengewoon kritisch over de ’verouderde ’administratieve organisatie van de financiële afdeling. De verantwoordelijke gedeputeerde hoorde pas op de ochtend van zijn getuigenverhoor dat dat zijn verantwoordelijkheid was. Wat wel was vastgelegd aan regels, werd niet gecontroleerd, aldus de commissie, die vindt dat Borghouts daar meer aan had moeten doen.

De commissie stelt verder dat het onduidelijk is waarom de provincie in september 2007 een lening van 50 miljoen euro aanging, terwijl er voldoende geld in kas was. In het artikel in Binnenlands Bestuur zegt de treasurer daarover dat de lening ’vanwege de hoge rente op deposito’s voordeliger is dan financiering uit eigen middelen’. Gisteren stelden GS dat ’het afdekken van renterisico en een financieringstekort op lange termijn’ de reden is. Maar de commissie zegt geen prognose voor de financieringsbehoefte te hebben gevonden.

Gedeputeerde Staten reageren afhoudend op de conclusies van het rapport. Het verwijt van de commissie dat de provincie bij het financiële beheer ’niet in control’ was, wordt afgedaan met de uitspraak van de accountant dat de processen ’voldoende in control’ zijn. Maar de commissie beklaagt zich er juist weer over dat de accountant met hen niet heeft willen spreken, ondanks meerdere verzoeken.