Ecolo kan groen record vestigen

De groenen stevenen in Franstalig België af op een uitslag die uniek is in Europa. Door schandalen bij andere partijen, maar ook dankzij een positieve boodschap en een aansprekende voorman.

Jean-Michel Javaux, politiek leider van de groene partij Ecolo, heeft het in Franstalig België straks voor het uitkiezen. Wil hij regeren met de socialisten van de PS of de liberalen van MR? Javaux laat ze lekker bungelen, tot na de regionale verkiezingen van zondag (zie kader).

In de peilingen scoort Ecolo inmiddels ruim boven de 20 procent, een verdrievoudiging sinds vijf jaar geleden. Zo lijkt Ecolo af te rekenen met de traditionele grens voor groene partijen: Een score van 5 tot hooguit 10 procent, vooral afkomstig van een vaste schare milieubewuste kiezers.

Op het verkiezingscongres van de partij, afgelopen zaterdag, lijkt het publiek ook niet typisch ’groen’. Jong en oud zijn naar de Botanique in Brussel gekomen en het beeld verschilt weinig van dat in een winkelcentrum of op een reisbeurs. Weinig sandalen, wel veel slippers.

Ecolo heeft het ’groende plafond’ echt doorbroken, zegt Isabelle Durant, co-voorzitter met Javaux, vlak voor het begin van het congres. „Veel mensen zeggen nu: ’Ja, er is een broeikaseffect, ook dankzij Al Gore natuurlijk’.” Maar het succes heeft ook een ’Belgische’ reden: „Men ziet ons als integere politici, die het publieke belang niet vermengen met hun privé-belang.”

Die integriteit is een grote troef in het slecht bestuurde Wallonië. Onlangs moest nog een PS-minister opstappen, toen bleek dat hij privé meer dan een ton per jaar bijverdiende met advieswerk aan lokale overheden. Dat was het zoveelste schandaal op rij bij de socialisten.

Natuurlijk prijst Durant ook de inhoud van Ecolo aan: „We zijn niet extreem-links, niet ideologisch. We zijn de partij die oplossingen biedt.” Die oplossing heet ’New green deal’: het verarmde en vervuilde Wallonië heeft investeringen nodig in schone technologie, duurzame energie, biologische landbouw, en woningisolatie. Dat moet banen scheppen voor de toekomst, meer dan er verloren gaan in de traditionele industrie, zoals de staalfabrieken.

Maar dan komt de grootste troef van Ecolo binnen: Jean-Michel Javaux (41). Coole zonnebril, loshangend overhemd, hippe sportschoenen. Hij duwt een buggy met daarin zijn zoontje, de jongste van vier kinderen. Kortom, een moderne vader in weekend-tenue.

Javaux blijft altijd kalm, kritiek glijdt van hem af. Iedereen houdt van dit politieke talent, de verkozen burgemeester van het stadje Amay bij Luik, middenin ’PS-land’. „Hij is authentiek”, zegt Durant, „en – heel belangrijk – hij is voorzichtig, hij heeft geen grote bek.”

Dan begint het congres zelf. De stemming in de volle, kleine zaal zit er direct in na de eerste opmerking van de spreekstalmeester, het lokale kopstuk Christos Doulkeridis: „Eerst het slechte nieuws: ondanks de peilingen zal niet iedereen onder u verkozen kunnen worden.” Gelach.

In haar toespraak tot het congres tempert Durant de hooggespannen verwachtingen. „We zijn bezig met een project van de lange adem en we zullen compromissen moeten sluiten. Ook dat is democratie.”

Tot slot krijgt Javaux het woord. Hij gaat kort in op de harde politieke strijd om de macht in Wallonië, tussen socialisten en liberalen. „De grote partijen worden bang nu wij boven de 20 procent staan. PS en MR hebben de campagne veranderd in een box-match – wat een gebrek aan respect voor de democratie.”

Maar verder houdt hij het positief. „Wij bieden een alternatief project: voor een meer ecologische, ethische en solidaire maatschappij.” Na het slot-applaus heeft Javaux een laatste opmerking: „Dit was een fascinerende campagne, er is weer hoop. Ik heb veel mensen gesproken die zeiden: ’Ik ga zondag toch maar stemmen’.”